Denizüstü rüzgârın güvenli büyümesinde standartların rolü

Türk Loydu Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Oral Erdoğan, denizüstü rüzgâr projelerinde teknik standartların, belgelendirmenin ve uygunluk değerlendirmesinin önemini; Türkiye’nin mühendislik, denizcilik ve üretim altyapısının sektöre sunabileceği katkılarla birlikte değerlendirdi.

Türkiye’nin denizüstü rüzgâr enerjisi hedefleri; tasarımdan üretime, deniz operasyonlarından işletmeye kadar uzanan çok disiplinli bir teknik yapıyı gündeme getiriyor. Türk Loydu Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Oral Erdoğan ile standartların ve bağımsız teknik doğrulamanın rolünü, Türk Loydu’nun bu alandaki yetkinliklerini ve yerli sanayinin potansiyelini konuştuk.

Türkiye’de denizüstü rüzgâr enerjisi sektörünün gelişimi açısından teknik standartlar ve belgelendirme süreçlerinin önemini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Türkiye, enerji dönüşümünde önemli bir eşikten geçerken, denizüstü rüzgâr enerjisi de ülkemiz için stratejik bir büyüme alanı olarak öne çıkmaktadır. Güçlü sanayi altyapımız, gelişmiş tersanelerimiz, mühendislik birikimimiz ve denizcilik tecrübemiz, bu sektörde önemli bir potansiyele sahip olduğumuzu göstermektedir. Ancak bu potansiyelin sürdürülebilir yatırımlara dönüşebilmesi için uluslararası standartlarla uyumlu teknik altyapının oluşturulması ve etkin bir belgelendirme sisteminin işletilmesi büyük önem taşımaktadır.

Denizüstü rüzgâr projeleri yalnızca enerji üretim tesislerinden ibaret değildir; tasarım, üretim, deniz operasyonları, montaj, devreye alma ve işletme süreçlerinin tamamını kapsayan yüksek mühendislik disiplinine sahip projelerdir. Bu nedenle IEC/TS EN 61400 serisi standartlar, güvenlik, performans ve güvenilirlik açısından temel teknik çerçeveyi oluşturmaktadır.

Belgelendirme ve uygunluk değerlendirme süreçleri ise bu standartların doğru uygulandığını bağımsız ve tarafsız şekilde doğrulayan güven mekanizmalarıdır. Bu süreçler yalnızca teknik kaliteyi güvence altına almakla kalmaz; yatırımcı güvenini artırır, finansman imkânlarını destekler ve projelerin uluslararası kabul görmesini kolaylaştırır. Özellikle yüksek sermaye gerektiren offshore yatırımlarda teknik güvenilirlik, ekonomik sürdürülebilirliğin de temel unsurlarından biridir.

Türk Loydu olarak denizcilik, klaslama ve uygunluk değerlendirme alanındaki köklü deneyimimizi yenilenebilir enerji sektörüne taşıyoruz. Amacımız yalnızca standartlara uygunluğu doğrulamak değil; güvenli, çevresel açıdan sorumlu, uzun ömürlü ve sürdürülebilir projelerin gelişimine katkı sağlamaktır.

Türk Loydu’nun offshore rüzgâr enerjisi alanındaki çalışmaları ve öncelikleri nelerdir?

Türk Loydu, offshore rüzgâr enerjisini enerji, denizcilik ve açık deniz mühendisliğinin kesişim noktasında yer alan stratejik bir sektör olarak değerlendirmektedir. Bu doğrultuda Şirketimizin sahip olduğu gemi klaslama, sertifikasyon ve uygunluk değerlendirme yetkinliklerini sektörün ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde sürekli geliştiriyoruz.

Bugün rüzgâr türbinlerine yönelik tip belgelendirmesi, proje sertifikasyonu, tasarım değerlendirmeleri, üretim gözetimi, kalite güvencesi, tedarik zinciri değerlendirmeleri ve uygunluk değerlendirme hizmetleri sunuyoruz. Bu hizmetler hem karasal hem de denizüstü rüzgâr uygulamalarını kapsamakta ve uluslararası standartlar doğrultusunda yürütülmektedir.

Türk Loydu’nun en önemli farklılaştırıcı yönü ise offshore yapılar ve denizcilik alanındaki köklü klaslama deneyimidir. Böylece projeleri yalnızca enerji üretim ekipmanları açısından değil, açık deniz yapıları, deniz operasyonları ve yapısal güvenlik boyutlarıyla birlikte bütüncül bir mühendislik yaklaşımıyla değerlendirebiliyoruz. Ayrıca TÜRKAK akreditasyonu kapsamında uluslararası standartların yanı sıra kendi offshore teknik kurallarımız doğrultusunda da uygunluk değerlendirme faaliyetleri gerçekleştirebiliyoruz.

Denizüstü rüzgâr projelerinde klaslama, sertifikasyon ve uygunluk değerlendirme süreçleri hangi aşamalarda kritik rol oynamaktadır?

Denizüstü rüzgâr projelerinde teknik güvence, planlama aşamasından işletme ömrünün sonuna kadar tüm yaşam döngüsünü kapsayan bir süreçtir. Bu nedenle klaslama, sertifikasyon ve uygunluk değerlendirme faaliyetleri her aşamada kritik rol üstlenmektedir.

İlk aşamada saha değerlendirmeleri ve tasarım doğrulama çalışmaları ön plana çıkar. Rüzgâr verileri, deniz tabanı özellikleri, çevresel etkiler, dalga ve akıntı koşulları gibi parametrelerin doğru analiz edilmesi, sağlıklı bir yatırım planlamasının temelini oluşturur. Ardından türbinler, temel sistemleri, destek yapıları ve elektrik altyapısının uluslararası standartlara uygunluğu değerlendirilir.

İmalat aşamasında malzeme kalitesi, üretim yöntemleri, kalite yönetim sistemleri, üretici denetimleri ve kaynaklı imalatların doğrulanması büyük önem taşır. Bu süreçler tasarımda öngörülen performansın üretim sürecinde korunmasını sağlayarak projenin uzun vadeli güvenilirliğine katkıda bulunur.

Kurulum ve devreye alma aşamalarında sistemlerin onaylı tasarımlara uygun şekilde monte edilmesi, deniz operasyonlarının güvenli yürütülmesi ve tesisin tasarım kriterlerine uygun olarak işletmeye alınması sağlanır. İşletme döneminde ise periyodik teknik gözetimler, yapısal bütünlük incelemeleri ve performans değerlendirmeleriyle tesisin güvenli ve verimli çalışması desteklenir.

Sertifikasyon ve uygunluk değerlendirme süreçleri türbinler, ekipmanlar ve proje sistemlerinin standartlara uygunluğunu doğrularken; klaslama faaliyetleri daha çok proje kapsamında kullanılan gemiler, yüzer yapılar ve deniz araçlarının güvenliğiyle ilgilidir. Bu iki mekanizma birlikte, güvenli ve sürdürülebilir offshore projelerinin temelini oluşturur.

Türkiye’nin mühendislik, denizcilik ve teknik altyapısının offshore rüzgâr sektörüne katkı potansiyelini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Türkiye, offshore rüzgâr enerjisi alanında güçlü bir başlangıç yapabilecek önemli avantajlara sahiptir. Bu avantajlar yalnızca doğal kaynaklarla sınırlı değildir; mühendislik altyapısı, gemi inşa sanayisi, tersaneler, limanlar, üretim kapasitesi ve yetişmiş insan kaynağı da önemli bir rekabet avantajı oluşturmaktadır.

Özellikle tersanelerimizin ağır çelik konstrüksiyon üretimindeki yetkinliği, deniz operasyonlarındaki deneyimi ve bakım-onarım kabiliyeti offshore rüzgâr projeleri için büyük değer taşımaktadır. Bunun yanında yerli mühendislik firmaları ve üreticilerimizin teknik yetkinlikleri, gelişecek tedarik zincirinin önemli yapı taşlarını oluşturabilir.

Bu potansiyelin uluslararası finans kuruluşları tarafından da teyit edildiğini görüyoruz. Nitekim bir Türk tersanesinin Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) finansmanı sağlaması, Türkiye’nin gemi inşa, denizcilik ve offshore alanlarındaki yetkinliğine duyulan güvenin önemli bir göstergesidir. Offshore rüzgâr projelerinde ihtiyaç duyulan üretim ve mühendislik kapasitesinin geliştirilmesinde bu tür yatırımlar önemli rol oynamaktadır. Ayrıca IEC/TS EN 61400 standartları ile Türk Loydu Offshore Kuralları çerçevesinde yürütülen teknik doğrulama ve uygunluk değerlendirme faaliyetleri, sektörün güvenli, kaliteli ve sürdürülebilir şekilde büyümesine katkı sağlamaktadır.

Son olarak, Türkiye’nin denizüstü rüzgâr hedefleri doğrultusunda sektör paydaşlarına vermek istediğiniz mesaj nedir?

Denizüstü rüzgâr enerjisi, Türkiye için yalnızca yeni bir enerji üretim alanı değildir; aynı zamanda sanayi, mühendislik, denizcilik ve teknoloji alanlarında yüksek katma değer yaratabilecek stratejik bir kalkınma fırsatıdır. Bu sürecin doğru yönetilmesi halinde hem enerji arz güvenliğimize katkı sağlayabilir hem de yeni nesil bir sanayi ekosistemi oluşturabiliriz.

Bu hedefe ulaşmanın temel şartı güçlü bir iş birliği kültürüdür. Kamu kurumları, yatırımcılar, üniversiteler, mühendislik firmaları, üreticiler, tersaneler ve uygunluk değerlendirme kuruluşlarının ortak bir vizyon etrafında buluşması gerekmektedir. Yerli tedarik zincirinin güçlendirilmesi, teknik yetkinliklerin geliştirilmesi ve uluslararası standartlarla tam uyumlu bir yapı oluşturulması sektörün sürdürülebilir büyümesi açısından kritik önemdedir.

Temel mesajımız şudur: Türkiye, offshore rüzgâr enerjisinde başarılı olmak için gereken tüm temel unsurlara sahiptir. Doğru planlama, güçlü teknik altyapı, kalite odaklı yaklaşım ve uluslararası standartlara bağlılık sayesinde ülkemiz yalnızca kendi enerji hedeflerine ulaşmakla kalmayacak, aynı zamanda bölgesel bir mühendislik, üretim ve teknik hizmet merkezi haline gelecektir.