Ülkemizin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda, yenilenebilir enerji yatırımlarının önündeki bürokratik süreçlerin kısaltılması, yenilenebilir enerji politikalarının temel önceliklerinden biri haline gelmişti. TBMM tarafından 28. Dönem 3. Yasama Yılı ve 112. birleşimde kabul edilen ancak bu yazı kaleme alındığında henüz Resmi Gazete’de yayımlanmamış olan 7554 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Çevre Kanunu, Mera Kanunu, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun ve Elektrik Piyasası Kanunu’nda değişiklikler yapılmıştır.
7554 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un genel gerekçesine göre; 2022 tarihli Türkiye Ulusal Enerji Planı’nda, yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretim oranının 2035 yılına kadar %65’e çıkarılması hedeflenmiştir. Bu hedefe ulaşmak için özellikle rüzgâr ve güneş enerjisi yatırımlarının hızlandırılması gerekmektedir. Bu kapsamda, izin ve onay süreçlerinin sadeleştirilerek 48 aydan 24 ayın altına düşürülmesi amaçlanmaktadır. Avrupa Komisyonu’nun 2024 tarihli rehberi de benzer şekilde, izin süreçlerinin hızlandırılmasının önemine dikkat çekmektedir. 2024 itibarıyla Türkiye’nin toplam kurulu gücünün %60’ı yenilenebilir kaynaklıdır; bu üretim sayesinde 32 milyar m³ doğal gaz ithalatı önlenmiş ve yaklaşık 12 milyar USD dış ticaret açığı engellenmiştir. Artan enerji talebinin karşılanabilmesi için yerli ve sürdürülebilir kaynaklara dayalı üretim portföyü oluşturmak stratejik bir öneme sahiptir. Yenilenebilir kaynakların kesintili üretim doğası nedeniyle sistem dengesini sağlamak için esnek ve sürekli çalışabilen kaynaklarla birlikte kullanılmaları gerekmektedir. Yenilenebilir enerji, yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve stratejik açıdan da Türkiye için kritik bir rol oynamaktadır.
Bu doğrultuda kanunlarda yapılan bazı önemli değişiklikleri ve eklemeleri değerlendirmek istedik.
7554 sayılı kanunun 16. Maddesi ile 5346 Sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’una aşağıdaki ek madde eklenmiştir:
“İmar ve ruhsat işlemleri
EK MADDE 1- 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 4’üncü maddesi hükmü saklı kalmak kaydıyla, ön lisans veya üretim lisansı bulunan rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesislerinin imar planları, parselasyon planları ve bunların değişiklikleri Bakanlıkça da onaylanabilir. Bakanlık tarafından onaylanan imar planları ve parselasyon planları, onay tarihi itibarıyla yürürlüğe girer. Onaylı planlar, Bakanlık internet sitesinde on beş gün süre ile ilan edilir, itiraz olmaması halinde ilan süresinin sonunda kesinleşir.
Ön lisans veya üretim lisansı bulunan rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesislerinde yer alan yapı ve müştemilata ilişkin yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı Bakanlıkça da düzenlenebilir.
Birinci fıkra kapsamında imar planları Bakanlıkça onaylanan tesislerde ruhsatsız olarak yapımına başlanıldığı tespit edilen yapılar ile ikinci fıkra kapsamında yapı ruhsatı Bakanlıkça düzenlenen yapılardan ruhsata aykırılığı tespit edilenler için 3194 sayılı Kanunun 32’nci ve 42’nci maddeleri çerçevesinde yapılacak işlemler Bakanlıkça tesis edilir. Yapılara ilişkin yıkım kararı alınması hâlinde, Bakanlığın bildirimi üzerine, ilgisine göre büyükşehir belediyesi, belediye veya il özel idaresi tarafından yıkım işlemi gerçekleştirilir.
Ön lisans veya üretim lisansı bulunan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesislerine ilişkin yapı ruhsatı başvurularında, acele kamulaştırma kararına istinaden mahkemece verilen taşınmaza el koyma kararı ruhsat alma şartları içerisinde değerlendirilecek belge sayılır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”
Yeni düzenleme ile ön lisans veya üretim lisansı almış rüzgâr ve güneş enerjisi santralleri için gerekli olan imar planları, parselasyon planları ve bunların değişiklikleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından da onaylanabilir hale gelmiştir. Bakanlık tarafından onaylanan planlar, onay tarihi itibarıyla yürürlüğe girmekte ve 15 gün süreyle internet sitesinde ilan edilmekte, itiraz olmaması hâlinde kesinleşmiş sayılmaktadır.
Bununla birlikte, bu tesislerdeki; yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı da Bakanlıkça düzenlenebilecektir.
Ayrıca, acele kamulaştırma kararı sonrası mahkemece verilen taşınmaza el koyma kararı, yapı ruhsatı alma sürecinde geçerli belge olarak kabul edilecektir. Ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapıların tespiti hâlinde, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32. ve 42. maddelerine göre işlem yapılacak ve yıkım kararları, ilgili yerel idarelere Bakanlık bildirimiyle uygulanacaktır.
Yine 7554 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na aşağıdaki geçici madde eklenmiştir:
“GEÇİCİ MADDE 34- (1) Yapı ruhsatı ve/veya yapı kullanma izin belgesi olmadan tesis edilerek 31/12/2024 tarihinden önce kısmen veya tamamen işletmeye girmiş olan lisanslı elektrik üretim tesisleri ve bunların zorunlu altyapı unsurları için, imar planlarına işlenmiş bulunmak ve üretim lisansı sahibi tüzel kişilerce bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde müracaat edilmek şartıyla; statik bakımdan uygun olduğuna dair inşaat mühendislerince hazırlanacak rapor ve fennî mesuliyetin ilgili mühendislerce üstlenildiğine dair belge sunulması durumunda Bakanlıkça bedeli mukabilinde Üretim Tesisi Uygunluk Belgesi düzenlenir.
(2) Üretim Tesisi Uygunluk Belgesi, elektrik üretim tesisi ve elektrik üretiminin zorunlu altyapı unsurları kapsamındaki tüm yapılar için tek bir belge olarak düzenlenir ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı yerine de geçer.
(3) Üretim Tesisi Uygunluk Belgesi bedeli olarak, ilgili tesis türü için Kurum tarafından belirlenen güncel birim yatırım tutarı ile hesaplanan toplam yatırım tutarının binde biri genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Bakanlıkça tahsil edilir.
(4) Birinci fıkra kapsamındaki elektrik üretim tesisleri için bu maddenin yürürlük tarihinden önce 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32’nci ve 42’nci maddeleri uyarınca alınmış idari yaptırım kararları, yıkım kararları ve idari para cezaları uygulanmaz. Yapılmış itirazlar veya açılmış davalar hakkında resen karar verilmesine yer olmadığına karar verilir, yargılama ve takip giderleri taraflar üzerinde bırakılır ve vekâlet ücretine hükmedilmez. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsil edilmiş olan tutarlar iade edilmez.”
Bu maddenin eklenmesiyle 31 Aralık 2024 tarihine kadar kısmen veya tamamen işletmeye geçmiş olan ancak yapı ruhsatı veya yapı kullanma izin belgesi bulunmadan kurulmuş lisanslı elektrik üretim tesisleri ile bu tesislerin zorunlu altyapı unsurlarını kapsayan bir uyumlaştırma düzenlemesidir. Söz konusu tesislerin, imar planlarında yer alması ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde başvuru yapılması şartıyla, statik açıdan uygun olduğuna dair inşaat mühendislerince hazırlanacak rapor ve fennî mesuliyetin ilgili mühendislerce üstlenildiğine dair belgenin sunulması durumunda, Bakanlık tarafından Üretim Tesisi Uygunluk Belgesi düzenlenecektir. Bu belge, elektrik üretim tesisi ile ilgili tüm yapılar için geçerli olacak ve ayrıca iş yeri açma ve çalışma ruhsatı yerine de geçecektir. Belge karşılığında, ilgili tesis türüne göre Kurum tarafından belirlenen güncel birim yatırım tutarı esas alınarak hesaplanan toplam yatırım bedelinin binde biri oranında bir ücret Bakanlıkça tahsil edilerek genel bütçeye gelir olarak kaydedilecektir. Ayrıca, bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce söz konusu tesisler hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32. ve 42. maddeleri uyarınca verilmiş olan idari yaptırım kararları, yıkım kararları ve idari para cezaları uygulanmayacak; açılmış davalar hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilecek, yargılama ve takip giderleri taraflar üzerinde bırakılacak ve vekâlet ücretine hükmedilmeyecektir. Ancak yürürlük tarihinden önce tahsil edilmiş para cezaları iade edilmeyecektir. Bu düzenleme, geçmişte ruhsat süreci tamamlanmadan kurulmuş tesislere yasal bir zemin kazandırmakta ve enerji yatırımlarının önünü açmayı amaçlamaktadır. Son zamanlarda birçok enerji santraline yerel yönetim tarafından idari para cezası ve hatta yıkım kararı verilmişti; ancak eklenen geçici madde ile açılan bu davalarda kanun maddeleri doğrultusunda karar verileceği değerlendirilmektedir.
Bu ürün için size geri dönüş yapalım
Teknik detay, fiyat bilgisi veya teklif talebiniz için formu doldurun. Talebiniz doğrudan ilgili ekibe iletilir.
