Rüzgar Projelerinin devir işlemlerinde Alım kararı alırken, benzer diğer şirket alım-satım veya proje yatırımlarında olduğu gibi işe uygun bir finansal model yapılması ve bu modelin sonuçlarının karar vericiler tarafından değerlendirilmesi “ALIM” kararını en çok etkileyen süreçtir.
Rüzgar Projelerinin değerlemelerinde kullanılan Finansal Modelleme’nin nakit akışı çıktıktan sonraki geri dönüş süresi, IRR ( internal rate of return – iç verim oranı) veya NPV (net present value – bugünkü değer) hesaplamaları çok kolay işlemler olmasına ve finansın temel hesaplarını bilen herkesler tarafından yapılabilmesine rağmen, Net Nakit Akışı hesaplanıncaya kadar olan detaylar sektör uzmanı olmayan veya rüzgar operasyonlarını bilmeyen kişiler tarafından tahmin edilmesi, projeksiyonların hesaplanabilmesi uzmanlık gerektiren konulardır.
Finansal Modelleme Parametreleri
Rüzgar Projelerinde Finansal Modelleme Parametrelerinden bazılarını beraberce incelemek isteriz.
1 – Elektrik Satış Fiyatı: Elektrik satış fiyatı tahminleri modelin en önemli girdi olmakla beraber en fazla değişime maruz kalan ve tahmin edilmesi en zor olan parametredir. Gerek yatırımcı firmalar gerekse finansman sağlayan bankalar bu fiyatlarla ilgili uzmanlardan tahmin çalışmaları satın alsalar da, genel konjonktürle ilgili gelişmeler ( savaş, kuraklık, …) bu tahminlerin önemli derecede sapmasına sebep olmaktadır.
Fiyatla ilgili iyi tahminler yapılabilse bile, fiyatla ilgili regülasyon riski gibi ( AUF – Azami Uzlaştırma Fiyat Mekanizması gibi) konular gündeme gelebilmektedir.
Bununla birlikte, satın alınacak RES santrali, lisanssız bir öz-tüketim projesi ise ve öz-tüketim yapan bir gruptan öz-tüketim yapan başka bir gruba devredilecek ise, santralin ürettiği elektriğin fiyatı piyasada oluşan ortalama elektrik fiyatlarından ziyade, devri alacak tüketicinin enerji tedarik maliyeti üzerinden değerlendirilmesi daha uygun olacaktır.
Farklı farklı olabilecek bu tür sebeplerden dolayı, RES Alım işlemlerinde en uygun değerleme ve en makul elektrik satış fiyatı tahmini, tamamen devir işleminin ve Alıcı tarafın detayları incelenerek, tespit edilen detaylar işlem özelinde düşünülerek projekte edilmelidir.
2 – Operasyonel Giderler (OPEX): Rüzgar santrallerinin operasyonel giderlerini, santral operasyonlarını bilmeyen kişiler tarafından tahmin edildiğinde, genelde santralin cirosu üzerinden bir oranlama yaparak bir operasyonel gider tahmini yapılır. Bu yöntem bazen iş gören bir yöntem olsa da, İşlem’in detaylarında eğer devre sözkonusu santralde farklı özellikler, teşvikler veya sözleşme koşulları varsa bu yöntem işe yaramayıp, uzun vadede önemli sapmalara sebep veren tahminlerin oluşmasına sebebiyet verebilir.
Operasyonel Gider (OPEX) tahmini yapılırken türbin servis ve bakım sözleşmelerine bakılmalı, projenin bulunduğu kamu arazilerinin kiralama sözleşmeleri ve teşvik durumları incelenmeli, projenin iletim ve dağıtım bedellerinin detaylarına girilmelidir. Özellikle lisanssız RES projelerinde, farklı dağıtım bölgesinde bulunan santral ve tüketim noktası durumu varsa, bu durumun giderlerinizi nasıl etkilediği hesaplanmalıdır.
Rüzgar Projelerinde yukarıda belirtilen parametrelerin dışında, üretim tahmini, yapılacak olan finansmanın Alıcı firmaya olabilecek vergisel faydaları gibi pek çok farklı konuda Finansal Modelleme’lere dahil edilirse, projelerin getirilerine ilişkin daha net analizler yapılabilir.
Finansal Modelleme Dışı Değerler
Rüzgar Projelerinde Finansal Modelleme’lerde pek az öngörülen veya modelleme dışı bırakılan fakat belli bir “Değer” potansiyeli olan unsurlarda vardır. Bunlardan bazılarını beraberce incelemek isteriz.
1 – Lisans Değeri: 2025, 2026 yılı içerisinde devir işlemi en fazla gündeme gelen santraller, YEKDEM süresi bitmiş veya son senesinde olan RES santralleri oldu. Bu santrallerin değerlemelerinde en çok tartışılan konulardan biri mevcut türbinlerin ekonomik ömrü bittikten sonra, yeniden yatırım ( repowering ) olması durumunda “Lisansın Değeri”. Alıcı yönündeki pek çok firma, Repowering dönemi için lisans değerini – sıfır – kabul etmekle beraber, lisanslama süresinin 49 yıl olduğu lisanslar için bu yaklaşım doğru bir yaklaşım olarak değerlendirilemez. Yeniden yatırım ( Repowering) için santralin lisansının, santralin mevcut iletim alt yapısının, şalt tesisi, idari bina gibi tesislerin, santrale ulaşım yollarının hepsinin yeniden yatırım döneminde ilk yatırım maliyetini düşürücü bir etkisi olacaktır.
2 – Hurda Değeri: İşletmede 12- 13 yaşında olan tesislerin yeniden yatırım (repowering) yapılması durumunda sahadaki mevcut türbinlerin ikinci el satışı veya hurdaya çıkarılması durumundaki hurda değeri genelde değerlemeler içinde dikkate alınmayan ve kıymetlenmeyen değerler olup, Alım yönünde bu işlerden kazanılacak değerler ilave potansiyel gelir ( Deal’ın Upside’ı) olarak değerlendirmektedir. Hurda Değeri’nin hesaplanmaması da pek çok işlemin fiyat noktasında uzlaşılamamasına aleyhte çalışmaktadır.
3 – Yeniden Yatırım (Repowering) sonrası üretim potansiyeli: 12-13 yaşlarındaki bir santralin yapım dönemindeki rüzgar türbini teknolojisi ile günümüz türbin teknolojisi arasında ciddi farklar olmuştur. İşletmedeki santralin el değiştirme görüşmelerinde Yeniden Yatırım (Repowering) sonrası üretim potansiyeli yine değerlendirilmeyen ele alınmayan konuların içerisindedir.
Burada sıralanan Finansal Modelleme Dışı Değerler sadece bazıları olup, santral bazında farklı bir takım santral bazlı potansiyel ilave getiriler ( Upside’lar ) olabilir. Bunları iyi tetkik etmeden, Alım yönünde incelediğiniz santrali eksik değerlendirmiş olursunuz ve fırsat barındıran bir işlemi reddetmiş olabilirsiniz.
Mature Capital : RES Alım-Satım İşlemlerindeki Danışmanınız
Mature Capital olarak 2022 yılından beri sadece rüzgar enerjisi alanına odaklı olarak, rüzgar enerjisi yatırımcılarına RES santralleri alım-satım işlemlerinde farklı kapsamlarda danışmanlık hizmetleri veriyoruz.
Mature Capital, 2023 yılında 25MW’lık operasyonel bir RES santralinin satış sürecini başarıyla tamamlamıştır. Bununla birlikte, Türkiye, Almanya ve ABD’de farklı yatırımcıların RES satın-alma süreçlerinde teknik danışmanlık hizmetleri sağlamıştır.
Mature Capital, kurulduğundan beri 15 farklı yatırımcı grubuna, 20 farklı danışmanlık projesinde danışmanlık hizmetleri sağlamıştır.
Mature Capital olarak Türkiye’nin rüzgar enerjisi yatırımcılarına kaliteli ve güvenilir hizmetler vermeye devam edeceğiz.
Bu ürün için size geri dönüş yapalım
Teknik detay, fiyat bilgisi veya teklif talebiniz için formu doldurun. Talebiniz doğrudan ilgili ekibe iletilir.
