Connect with us

Türkiye’de enerji davaları ve risk analizi

Published

on

JBS Danışmanlık ve Araştırma Hizmetleri Genel Müdürü Tolga Şallı

Ülkemizde enerji yatırımlarına verilen idari kararların iptaline yönelik açılmış dava sayısının 42 bini geçtiği söylenmektedir. Bu davaların konuları genellikle; ÇED Olumlu veya ÇED gerekli değildir, üretim lisansı, imar planları, EPDK kararları, Bakanlar Kurulu kararları, Maliye Bakanlığı kararları gibi idarenin yatırımcı firmaya yatırımının yapabilmesi için vermiş olduğu kararların iptallerine yönelik olduğunu görmekteyiz. Özellikle son 5 yıl içerisinde rüzgar enerjisi yatırımlarına verilen kararların iptaline yönelik çokça dava açılmaktadır. Ayrıca Adli mekanizma içerisinde hak aramak anayasal güvence altına alınmıştır. Ancak özellikle rüzgar enerjisi yatırımlarına verilen idari kararların iptaline yönelik açılmış davaların dava dilekçeleri neredeyse aynıdır. Örneğin Hatay’da açılan bir davanın dilekçesi ile Bursa’da açılan bir davanın dilekçesinin aynı olduğu görülmektedir.

Bu davalar, yatırımın gerçek amacı olan yerli ve yenilenebilir enerji kaynağı olan rüzgardan elektrik üretilmesi sürecini yavaşlatmaktadır. Maalesef ülkemizde ihtisaslaşmış Çevre Mahkemeleri bulunmamaktadır. Bu nedenle aynı hâkim, bir memurun atanmasıyla veya bir öğrencinin not itirazına ilişkin davaya bakarken bir taraftan da ÇED olumlu kararının hukuka uygunluğunu yargılamaktadır. Hal böyle iken, bütün iş, dosyaya atanan bilirkişi heyetine kalmaktadır. İdare mahkemesi, genellikle dosyaya tanzim edilen rapora dayanarak karar vermektedir. Bilirkişi heyeti bazen ve maalesef mahalle baskısı altında kalmakta ve bilimi bir kenara bırakarak hazırlanan rapora göre dosyayı tanzim etmektedir. Yatırımcıya burada önemli bir iş düşmektedir. Sadece mevzuat gereği hazırlanması gereken evrakların, raporların dışında da projeyle ilgili akademisyenlerle çalışarak bilimsel görüşlerin dava dosyalarına sunulması gerektiğini düşünüyoruz. Bununla da kalınmayarak; tüm idari sürecin her aşamada risklerinin tespit edilerek doğru zamanda doğru idari kararın gereğinin yapılması gerekmektedir.

Bu süreçte bir enerji yatırımı birçok risk ile karşı karşıyadır.

Bunlardan bazıları:*

Elektrik fiyatı riski; elektrik fiyatının dalgalanması sonucu, elektrik üreticilerinin nakit akımlarının oynaklık göstermesinden kaynaklanan risktir.  

Talep riski; üretilen elektrik için yeterli talebin oluşmaması riskidir.

Finansal risk; kur, faiz ve enflasyon gibi finansal ve ekonomik parametrelerde yaşanan olumsuz değişikliklerden kaynaklanan ve elektrik üreticilerinin nakit akımlarını sekteye uğratan risktir.

Performans riski; üreticinin istenilen zamanda ve miktarda elektrik üretememesi riskidir.  

Düzenleyici risk; gelecekteki kanunların, düzenlemelerin ve düzenleyici otoritelerin aldıkları kararların üreticilerin getirilerini ve maliyetlerini değiştirmesi yoluyla oluşabilecek risktir.  

Jeopolitik risk; ülkeler arası politik ilişkilerden ötürü elektriğin üretilmesinde kullanılan girdilerin tedarikinin kesilmesi nedeniyle elektrik üretilememesi riskidir.

Son dönemde yeni bir risk tanımı daha gelişmiştir. Mevzuatsal Risk; yani “Enerji yatırımlarında mevcut kanunlar, tüzükler, yönetmelikler, genelgeler, yönergeler ve enerji yatırımı için idareden alınan izin, onay veya görüşler, bir enerji yatırımının sağlıklı ilerleyebilmesini sağlayan en önemli kaynaklardır. Ancak mevzuatın iyi bilinememesi, mevzuat bilgisinin yenilenememesinden veya mevzuatta oluşabilecek değişikliklerin öngörülememesinden dolayı yatırımın durdurulması veya yavaşlatılması riskine mevzuatsal risk diyoruz.”

İster yenilenebilir enerji yatırımınızın karar aşamasında olun, isterseniz idari süreçleri yönetmekte olun, her aşamada mevzuatsal risk analizinin yapılması gerekmektedir. ÇED kararınızın, imar planlarınızın ve diğer idari kararların, onayların, görüşlerin, izinlerin detaylı bir çalışmayla irdelenmesi ve mevzuatsal güvenliğinin sağlanması, yatırımınızın daha sağlıklı ve zamanında amacına ulaşmasını sağlayacaktır. Elbette öngörülemeyen, iradeniz dışında oluşan gelişmeler ve değişimler olacaktır. Ancak burada önemli olan nokta, hedefimize ulaşma aşamasında bizi zorlayacak riskleri belirlemek ve belirlenen bu riskleri minimize etmektir.

* Yrd. Doç. Dr. Fatih Cemil Özbuğday, “Türkiye’de Yenilenebilir Enerji Yatırımları İçin Risk Algısı”, TENVA-Türkiye Enerji Vakfı, Yayın 6/Mayıs 2016.

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Etkinlikler

Enerji Sektörü, Nordex Türkiye ve ICCI ev sahipliğinde bir araya geldi

Published

on

By

ICCI EXCLUSIVE

Enerji Sektörü’nün özel şirketlerinin üst düzey yatırımcıları ve yöneticileri, Nordex Türkiye ve ICCI ev sahipliğinde 30 Kasım 2021 Salı akşamı Rahmi Koç Müzesi’nde düzenlenen ICCI Exclusive Networking etkinliğinde bir araya geldi. Enerji Sohbetleri’yle renklenen ve sektörün yoğun katılımıyla gerçekleşen bu etkinliğe, Türkiye’nin en büyük enerji yatırımcılarının yanı sıra pek çok enerji şirketinin üst düzey yöneticileri katıldı.

“Hep Beraber, Tekrar Beraber” temasıyla uzun pandemi ayrılığı sürecine vurgu yapan etkinlik sektörün özel şirket sahiplerini ve yöneticilerini ilk defa bu kadar geniş çaplı bir organizasyonda buluşturdu.

Enerji Sohbetleri’nin ilk oturumuna Dünya Gazetesi Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Güldağ ve KHAS Üniversitesi Enerji Sistemeler Bölüm Başkanı Prof. Volkan Ş. Ediger katılarak , enerji sektörüne ve ekonomiye dair genel değerlendirmelerini paylaştılar. Enerji Sohbetlerinin ikinci oturumunda ise yatırımcı bakış açısıyla gündeme dair önemli konular Demirer Holding Yönetim Kurulu Başkanı Erol Demirer ve Eksim Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebubekir Tivnikli tarafından masaya yatırıldı.

ICCI adına görüşlerini belirten Feraye Gürel şunları söyledi:

“ICCI, 29 yıldır Enerji sektörünün en önemli buluşma adresi. Biz senelerce networking etkinlikleriyle sektörü bir arada tutacak yatırımlar yaptık. Nihayet uzun bir pandemi süreci sonrası Enerji sektörünün değerli yatırımcıları ve üst düzey yöneticileriyle fiziki olarak bir araya geldik, ICCI adına çok mutluyuz. ICCI Exclusive Networking etkinliği ile sektörün en önemli yatırımcılarının ve yöneticilerinin kendilerini özel hissedecekleri, son derece samimi ama bir o kadar da münhasır bir ortam yaratmak istedik. Son derece titiz ve seçici davrandık. İstedik ki yoğun iş tempoları arasında hem biraz nefes alsınlar hem de sektördeki dostlarıyla bir araya gelsinler. Varolan ekonomik gündeme dair makro tartışmalar ve enerji gündemi ağırlıklı bir sohbet oldu. ‘Hep beraber, tekrar beraber’ temamıza uygun son derece keyifli bir gece geçirdik, böyle bir geceye verdiği desteklerden dolayı Nordex Türkiye Genel Müdürü Sayın Habib Babacan başta olmak üzere, tüm Nordex Acciona ailesine özel teşekkürlerimi iletiyorum. Davetimize gelerek bizi onurlandıran tüm misafirlerimize de sonsuz teşekkürler.”

 Nordex Türkiye Genel Müdürü Babacan: “Sektörümüzün ‘Hep Beraber’ buluşması, ‘Tekrar Beraber’ biraraya gelmesi sektörümüzün tüm paydaşları için çok önemli.”

 Nordex Türkiye Genel Müdürü Habib Babacan ise şunları söyledi:

“Uzun pandemi dönemi boyunca bir araya gelemezsek de, bizler tüm enerji sektörü olarak durmak bilmeden çalışmaya devam ettik. Pandeminin etkin olduğun 2020 ve 2021 yıllarında enerji sektöründe toplamda 7,250 MW’lık yeni santral ünitleri devreye alındı ve Türkiye’nin toplam kurulu gücüne %7,9’luk bir ilave kurulu güç eklenmiştir. Bu iki senede ilave eklenen kurulu gücün %98,6’sının yenilenebilir kaynaklara dayalı olması çok memnun edici. Bununla birlikte, geçtiğimiz bu iki senede  tüm Rüzgar Enerjisi sektörü olarak da bu ilave kurulu gücün %36,5’ini karşılayarak toplamda 2,660 MW’lık RES gücünü devreye almayı başardık.

Pandemi süreci devam ederken, tüm özverileriyle proje sahalarında çalışan tüm enerji sektörü çalışanlarına ve pandemi şartlarına rağmen yatırımlarının arkasında dirayetle duran Türk yatırımcılarına ne kadar teşekkür etsek azdır. Zorlu geçen bu süreçten sonra ICCI ile birlikte, Enerji Sektörü’nün üst düzey yatırımcıları ve yöneticilerini bir araya getirmeyi istedik.

Sektörümüzün ‘Hep Beraber’ buluşması, ‘Tekrar Beraber’ biraraya gelmesi sektörümüzün tüm paydaşları için çok önemli. Bu birlikteliğin sektörün yatırım devamlılığına katkıda bulunmasını temenni eder, Nordex Türkiye olarak davetimize katılan tüm yatırımcılara ve yöneticilerimize teşekkürlerimizi sunarız. ”

 

Continue Reading

Sektör Haberleri

İzmir, Denizüstü RES’lerin Dünya Ölçeğinde Üretim Üssü Olacak

Published

on

Yenilenebilir enerji kaynakları arasındaki payı her geçen yıl artan Denizüstü (Offshore) Rüzgâr Enerji Santrallerinde, adeta baş döndüren bir teknolojik devrim yaşanıyor.

Elektrik enerjisinde 100 bin Megavat (MW) kurulu güce ulaşan Türkiye, bugün sıfır noktasında olduğu Deniztü RES’te en az 75 bin MW kurulu güç potansiyeline sahip. İzmir ise gerek yetişmiş insan gücü gerekse rüzgâr enerjisine yönelik sanayi altyapısı ile Denizüstü RES’lerin en hızlı gelişim göstereceği kentlerin başında geliyor.

Özel bir endüstri bölgesi talebi

Enerji Sanayicileri ve İş Adamları Derneği (ENSİA), Denizüstü Rüzgar Enerjisi Derneği (DÜRED) ve İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) tarafından düzenlenen “Denizüstü Rüzgar Enerjisi ve İzmir için Fırsatlar Toplantısı”nda, İzmir’in bu alandaki mukayeseli üstünlükleri masaya yatırıldı.

22-25 Mayıs 2022 tarihleri arasında Fuar İzmir’de düzenlenecek Denizüstü Enerji Teknolojileri Fuarı (MARENTECH) organizsyonu ile Tepekule’de gerçekleştirilen toplantının açılışında konuşan İZKA Genel Sekreteri Mehmet Yavuz, Çandarlı Limanı ve arka sahasında rüzgar enerjisi sektörüne özel bir İhtisas Endüstri Bölgesi veya İhtisas Organize Sanayi Bölgesi kurulmasını önerdiklerini söyledi.

800 milyon dolar ihracat potansiyeli

Sektörün limanla entegre bir üretim sahasına sahip olması gerektiğine dikkat çeken Yavuz, rüzgâr enerjisinin toplam kurulu güçteki payının yüzde 10’u aştığını anımsattı. Yavuz, Çandarlı Limanı’nda yapılacak 115 milyon dolarlık yatırımla birlikte 500 milyon dolarlık fabrika yatırımı, 7 bin 500 kişilik nitelikli istihdam ve yıllık 800 milyon dolarlık ihracat potansiyeli yaratılabileceğine işaret etti.

“İzmir Denizüstü RES Sanayi Sektör Oluşumu” başlıklı panelde konuşan ENSİA Yönetim Kurulu Başkanı Alper Kalaycı da Türkiye’nin rüzgar enerjisinde 10 bin MW sınırına 24 yılda ulaştığını, 20 bin MW seviyesine ise 10 yıldan az sürede ulaşabileceğini vurguladı.

Sektör kendi yasalarını istiyor

Türkiye’nin sıfır noktasında olduğu Denizüstü RES alanında mutlaka birkaç adet pilot tesisi kurarak süratle devreye alması gerektiğinin altını çizen Kalaycı, yenilenebilir enerji sektörünün artık kendi yasaları ile büyümesi gerektiğini savundu. Yenilenebilir enerjinin diğer enerji türleri ile rahatlıkla fiyat rekabeti yapabilecek seviyeye ulaştığını kaydeden Alper Kalaycı, şu değerlendirmeyi yaptı:

İzmir birikimini kullanmalı

“Yenilenebilir enerji dallarında 21 bin MW seviyesinde bir kurulu güce ulaştık. Artık kendi ayakları üzerinde durabilen bir sektörden bahsetmemiz mümkün. Yenilenebilir Enerji türlerinin sorunları, çözümleri, beklentileri birbirinden ayrılıyor. Tek bir yasal mevzuata bağlı kalarak sürdürülebilir bir büyüme seviyesine ulaşmamız giderek zorlaşıyor. Rüzgar, Güneş, Jeotermal ve Biyokütle enerjisinin ayrı yasal mevzuatlarının olması ve yatırımcıların daha sadeleşmiş ve hızlı işleyen bir bürokratik mevzuat ile muhatap olması gerekiyor.  Denizüstü RES, tüm dünyanın merakla izlediği ve önümüzdeki 10 yılda küresel ölçekte ve tahminlerin çok ötesinde büyüme yaşayacak bir sektör. Türkiye’nin ve özel olarak İzmir’in rüzgar enerjisinde elde ettiği birimi Denizüstü RES’te kullanması, ülkemiz için büyük bir katma değerli ihracat potansiyelinin kapısını aralayabilir…”

Continue Reading

Sektör Haberleri

Türkiye’de rüzgar enerjisi üretiminde yeni rekor

Published

on

Türkiye Rüzgar

Resmi kaynaklardan alınan verilere göre, Türkiye’de yenilenebilir enerji kaynakları arasında rüzgar enerjisi yeni bir rekor kırdı.

28 Kasım 2021 Pazar günü Türkiye’de üretilen elektriğin yüzde 23’ü, rüzgar santrallerinden üretildi.

Bu seviyeyle rüzgar enerjisi, doğalgaz ile elektrik üretimini de geçti.

Türkiye’de günlük bazda 791 bin 794 megavatsaat elektrik üretildi, tüketim ise 788 bin 969 megavatsaat olarak gerçekleşti.

Haftalıkta da yüksek üretim düzeyi

TÜREB tarafından yapılan bilgilendirmeye göreyse, 15-21 Kasım haftasında Türkiye’de elektrik üretiminin % 8.3’ü rüzgar enerjisinden karşılandı.

Kısa bir süre önce, Türkiye’de rüzgar enerjisi kapasitesi 10 GW düzeyine ulaşarak rekor kırmıştı.

Continue Reading
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement

Trendler

Copyright © 2011-2018 Moneta Tanıtım Organizasyon Reklamcılık Yayıncılık Tic. Ltd. Şti. - Canan Business Küçükbakkalköy Mah. Kocasinan Cad. Selvili Sokak No:4 Kat:12 Daire:78 Ataşehir İstanbul - T:0850 885 05 01 - info@monetatanitim.com