Connect with us

Genel

Hibrid (Karma) rüzgar parklarında şebeke yönetmeliği Ek-18’e göre bağlantı noktasında aktif ve reaktif güç kontrolü

Yayın tarihi:

-

 

Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği Ek-18 Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesislerinin Şebeke Bağlantı Kriterleri,iletim sistemine bağlı rüzgar parkları ile kurulu gücü 10 MW ve üzerinde olan dağıtım sistemine bağlı rüzgar parklarına uygulanır. Ek-18’de RES’lerin sistem kararlılığını sağlayacak gereksinimler yer almaktadır. Bu bağlamda aktif ve reaktif güç kontrolü de istenmektedir. Rüzgâr parkını işleten firmalar bir süre sonra kapasite artışı yaparlar. Bu genişletmelerde ticari açıdan daha uygun olduğu için çoğunlukla var olan türbin markalarının yanına yeni türbin markaları kurulması ile Hibrid (Karma) Parklar oluşur. Bu durum da şebeke bağlantı noktasında Türbin markalarından bağımsız bir aktif ve reaktif güç kontrol ihtiyacını doğurur.

 

1. Giriş: Hibrid (Karma) Rüzgâr Parkı

Bir Rüzgâr Parkında kapasite artımı ya var olan küçük güçteki türbinlerin yerine daha büyüklerinin kurulması veya müsait ise parkın genişletilip yeni türbinlerin eklenmesi şeklinde yapılmaktadır.  Bu yatırımdaki en büyük maliyet unsuru kurulacak türbinlerin fiyatı olduğu için Almanya’da zamanla içinde 3-4 değişik türbin markasının olduğu hibrid rüzgar parkları oluşmuştur (Örneğin  Juwi Wind GmbH , UW Lettweiler, Total 92,8 MW: 24x GE 2.5, 5x VESTAS V112, 1x ENERCON E82, 6x NORDEX N117). Türkiye’de de son zamanlarda bu şekilde yatırım genişletmesi çalışmaları öne çıkmaktadır.

2. Kapasite artırılması ve hibrid (karma) rüzgar parkları 

Elektrik enerjisi henüz büyük miktarlarda ve makul fiyatlara depolanamadığından şebekenin kararlı çalışması için Aktif Güç üretimi tüketimle uyumlu olmalıdır ve ayrıca Reaktif Güç tüm şebekede dengeli olmalıdır. Bu amaçla enerji sistemine bağlanması planlanan Rüzgâr Parklarının Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği Ek-18’de yer alan şebeke bağlantı kriterlerine uyması zorunlu hale getirilmiştir. Ek-18’de türbinlerin değil, rüzgâr santralinin bağlantı noktasında belirlenen kriterleri sağlaması gerektiği belirtilmiştir. Dolayısıyla rüzgâr santralini oluşturan bağlantı transformatörü, OG kablolar, türbin trafoları ve türbinlerin tümü birlikte değerlendirilmelidir.

Türkiye’de RES alanında yatırımlar giderek artmaktadır ve firmalar parklarını Ek-18 şebeke bağlantı kriterlerine göre işleteceklerini taahhüt etmektedirler.  Geçmişte rüzgâr parklarının sayısı ve tesirlerinin az olmasından dolayı ve konvansiyonel santrallerin bu salınımları dengeleyebilmesi nedeniyle şebekeye bağlantı noktasında kontrol ihtiyacı pek sorun olmuyordu. Günümüzde birçok merkezi olmayan (dağıtık) yenilenebilir enerji üretimi ve farklı gerilim seviyelerinde enerji üretimi nedeniyle artık Aktif ve Reaktif Güç Kontrolü ihtiyacı vardır.

Ayrıca enerji üretim firmaları şebekedeki enerji salınımlarında hızlı reaksiyon vermek zorundadırlar. Kapasite artışı yapıldığında hibrid (karma) rüzgâr parkları kurulması yatırım maliyetlerinin çok daha uygun olmasını sağlar. Buradaki büyük finansal avantajın yanında aynı parkta farklı türbin markalarının bulunması şebeke bağlantı noktasında çözülmesi gereken bir soruna yol açar. Bu durumda her türbin firması kendi türbinlerini yönetir ama diğer marka türbinleri yönetemeyeceği için şebeke bağlantı noktasında parktaki tüm türbinlerin aktif ve reaktif güçlerini yönetecek türbin üreticisinden bağımsız bir çözüm gereklidir.

3. BTC | GRID Agent: Hibrid RES’lerde akıllı enerji yönetimi

Almanya’da bu tür yatırımlar Türkiye’den daha önce yapıldığı için BTC AG şebeke bağlantı noktasındaki aktif ve reaktif güç kontrolü problemine BTC | GRID Agent ürünü ile çözüm getirmektedir. BTC | GRID Agent yaklaşık 30 tane onshore (karada) ve offshore (denizde) hibrid rüzgâr parkında başarı ile kullanılmaktadır.  Grid Agent ürünü ile değişik firmalardan veya farklı türbin modellerinden oluşan karma rüzgâr parkları için akıllı ve üreticiden bağımsız bir çözüm getirilmiştir. Aşağıdaki şekilde örnek olarak ilk yatırım ve kapasite artırımlarında daha uygun maliyet nedeni ile Enercon, Siemens. GE gibi farlı firmaların türbinlerinin kullanıldığı bir parkta bu çözümün nasıl gerçekleştirildiği görülmekledir.

BTC | GRID Agent başlıca şu işlerde kullanılabilir:

• Şebeke işleten işletmecilerin (TEİAŞ veya EDAŞ) ayar sinyaline göre aktif gücün azaltılması

• Şebeke operatörleri veya karakteristik eğri tanımlanması ile (Q, Cos-φ, cos- φ (p), Q (U) …) bir ayar noktası belirlenip şebeke bağlantı noktasında reaktif güç kontrolü

• Şebeke bağlantı noktasında Şebeke Yönetmeliği ile uyum

• Doğrudan satış için aktif güç kontrol özelliklerine uygulanması

BTC Grid Agent rüzgar parkında aktif güç ve reaktif gücü parktaki türbinlere direkt erişerek, bir park kontrol sistemi üzerinden veya türbinlerin SCADA’ları üzerinden kontrol edilebilir. Türbinlere erişim analog sinyaller üzerinden (örneğin 4-20mA) veya standart iletişim protokolleri ile yapılabilir (örn. OPC, Modbus ve IEC 60870-5-104). Ayrıca var olan SCADA sistemleri ile birlikte kullanılması da mümkündür.

4. Şebekeye Bağlantı Noktasında Aktif ve Reaktif Güç Kontrolü

Rüzgâr parkları enerji sistemine bağlantı noktasında şebekeyi işleten firmanın aktif ve reaktif güç ile ilgili şartlarını karşılamak zorundadır. Mevcut bir bağlantı noktasına yeni bir rüzgâr parkı veya türbini eklenmesi durumunda, parkta bulunan türbinlerin şebeke bağlantısı noktasında sağlanması gereken değerlerine etkisi olacaktır. Bu amaçla şebeke bağlantı kurallarına uygunluk için sistem genelinde aktif ve reaktif güç denetimini sağlayan bir rüzgâr parkı kontrolüne ihtiyaç vardır. Ek-18’e göre Aktif Giç Kontrolü tanımı: İletim sistemine bağlı rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesislerinde Yönetmeliğin 61 inci maddesinde tanımlanan acil durumlarda aktif güç kontrolü yapılabilecektir. Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisinin aktif güç çıkışı, gerektiğinde TEİAŞ tarafından gönderilecek sinyallerle, santralin o anki şartlarda emre amade gücünün %20-%100’ü arasında otomatik olarak kontrol edilebilir olmalıdır.

Bir rüzgâr parkının şebeke bağlantı noktasında toplam gücü şebeke kapasitesinden daha büyükse BTC  | GRID Agent şebeke bağlantısı kapasitesinin her zaman maksimum kullanılmasını sağlar. Rüzgâr parkında bir türbin daha az güç üretiyorsa, diğer türbinler buna göre daha yüksek bir kapasite ile çalışacak şekilde ayarlanır. BTC | GRID Agent otomatik olarak yönetir ve sonuç olarak, şebeke bağlantı noktası için gerekli olan güç azaltma elde edilir.

Reaktif güç hesabı aşağıdaki formül ile gösterilebilir:

Kontrol sistemlerinde değişik yöntemler izlemek mümkündür. En sık kullanılan yöntemlerden olan PID kontrolde ayar değeri istenilen ideal değerlere ulaşıncaya kadar sahadan okunur ve adım adım değiştirilir. Bu yöntemin dezavantajı yavaş olması, kontrol zamanında gecikmeler olması ve salınım riski olmasıdır. Aşağıdaki şekilde mavi renk şebeke işletmecisinin ayar değerini sarı renk PID kontrolör ayar değerini gösterir. Grid Agent kontrol metodunda her bir rüzgâr santrali için önden yük akışı simülasyonu yapılmasıyla ilgili ayar değerlerini bir defada ileterek hızlı, salınımsız ve mekanik yüklenmeye yol açmayan bir kontrol sağlanır.

Aşağıdaki şekilde mavi renk şebeke işletmecisinin ayar değerini sarı renk Grid Agent yük akışı kontrolör ayar değerini gösterir.

Ayar değerlerinin yük akış modelinde doğrudan hesaplanmasında ölçüm değerleri direkt olarak kontrolöre girilmediği için sinyal iletimindeki reaksiyon zamanları daha az kritik olur. Ayrıca az salınımlı bir simülasyon algoritması kullanılarak santrallerin ayar değerleri elde edilir. Daha sonra bu ayar değerleri santrallere gönderilir ve şebeke bağlantı noktasından ölçüm değerleri ile karşılaştırılarak kontrol yapılır. BTC | GRID Agent için özel ve pahalı bir donanım gerekmez, normal bir endüstri PC içine gömülü bir yazılım olarak çalışır. Park kontrol sistemleri, SCADA ve türbinler ile kablolu ya da kablosuz iletişimde bulunabilir.

BTC | GRID Agent Avantajları:

• Santral üreticisinden bağımsız kontrol sistemi

• Saniyelik hızlarda, istikrarlı ve düşük salınımlı kontrol için tam

   uygun bir yük akışı modeli

• Şebeke işletmecisinin müdahalelerinin haberdar edilmesi ve

   protokolle kaydedilmesi

• Opsiyonal olarak kablolu ve kablosuz çözümler

• Modüler, standart endüstriyel donanım ekipmanları ve kompakt yapı

• Park topolojisinde gelecekte yapılacak değişikliklerin kolayca uyarlanması

• Uzun yıllara dayanan ilgi birikimi ve tecrübe, ilgili komitelerde çalışma nedeniyle güncel standartlara uyumluluk

BTC | GRID Agent ile şebeke bağlantı noktasında aktif ve reaktif güç kontrolünün yapılabilir. Bu da Türkiye’de kapasite artışı yapılırken yeni türbinlerin başka firmalardan alınarak maliyetlerin indirilmesi açısından hibrid (karma) rüzgâr parklarının kurulmasını destekleyen önemli bir faktördür.

Dr. Mustafa DÖNMEZ

BTC Business Technology Consulting AG, Berlin Almanya

E-Mail:  Mustafa.Doenmez@btc-ag.com

Devamını oku
Reklam
Yorum Yap

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel

SÜT-D’den Dünya Temizlik Günü Çağrısı

Yayın tarihi:

-

Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği, 19 Eylül Dünya Temizlik Günü’nde dijital yaşamı temizleme çağrısı yaparak, dijital karbon ayak izini düşürerek, enerji tüketiminin kesemize ve iklim değişimine maliyetini azaltmaya dikkat çekti.

 19 Eylül Dünya Temizlik Günü, daha temiz ve sağlıklı bir gezegen için atık toplanmasının, yaygın bilinç yaratılmasının hedeflendiği 180 ülkeyi birleştiren küresel sivil hareketlerin en büyüklerinden biridir. Bu yıl, pandemide riskleri en aza indirerek temizlik için “Haydi Yapalım, Dijital Atıkları Temizleyelim ve Doğayı Koruyalım” diyen Let’s Do It Dünya Vakfı’nın sivil eylemi başlattığını belirten İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği (SÜT-D) Başkanı Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu “SÜT-D olarak Let’s Do It Türkiye’nin dijital temizlik hareketine katılacağız ve yeşil gücümüzü ülkemizin dijital karbon ayak izini düşürmek için ortaya koyacağız dedi.

İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği (SÜT-D) Başkanı Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu

Gördüğümüz ve görmediğimiz atıklarımız mühim

Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu “Evimizde, okulumuzda, işimizde, yolda, tarlada, ormanda, dağda, denizde, gölde, nehirde, yaşarken, uğraş verirken, gezip eğlenirken hep atığımız çıkar. Kâğıt, plastik, ahşap, cam, metal, atık bitkisel yağ, ömrünü tamamlamış madeni yağ, lastik, akü ve elektrikli-elektronik eşya (e-atık) gibi. Geri dönüştürülebilir atıklarımızı görürüz. Hepsinin ulusal servet olarak atık sektörümüzde işlenip katma değer kazanması için duyarlı yurttaş katkımız mühim. Bir de görmediğimiz dijital atıklarımız var. Teknoloji kullanırken bilgisayarımız, dizüstü bilgisayarımız, akıllı telefonumuz var. Bu harika sayısal dünyamızda, dijital evimizde bize özel dosya, fotoğraf, oyun, videolar, yedekleri, e-posta kutumuz, kullandığımız ve kullanmadığımız dosyalar ve uygulamalar var. Dijital eğitim var. Bize hizmet sunan kablolu-kablosuz erişim ağları, dijital veri merkezleri-sunucular, dijital telefon santralleri, e-alışveriş siteleri, e-bankacılık da var. Her yerde, çevrimiçi yaşamda dijital atığa neden oluyoruz” dedi.

Dijital Evimizde Karbon Ayak İzimizi Düşürerek Doğamızı, İklimimizi Koruyalım

Dijital evimizde, internet kullanırken ve cihazlarımızda elektrik tüketiyoruz. Bu tüketimle küresel sıcaklık artışına, iklim değişimine neden olan sera gazları salınıyor. Bir internet araması yaptığımızda, e-posta yolladığımızda bizler küçük bir elektrik tüketimiyle karbon ayak izi yapıyoruz. Ancak veri merkezleri, akıllı sunucular enerji yoğun hizmet sunarak yüksek elektrik tüketimi ile yüksek karbon ayak izi yapıyorlar diyen Prof. Karaosmanoğlu, “4,1 milyar insan, dünya nüfusunun %53,6’sı internet kullanıyor.Lancaster Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Mike Hazas’ın değerlendirmesine göre, küresel sera gazı salımlarının %3,7’sinden dijital yaşam sorumlu. Bu miktarın havayolu taşımacığı küresel sera gazı salımlarına eşit olduğunu belirten Dr. Hazas, sera gazı salımların 2025 yılında iki misli artacağını ön görüyor. Sonuç, çevrimiçi gezinmenin, çalışmanın, enerji tüketiminin kesemize akçeli, yüksek karbon ayak iziyle gezegenimize iklim değişimi bedeli yüksek demek. Dijital evimizi mutlaka temizlemek gerekli demek” bilgisini verdi.

Dijital Temizlik Hareketine Katılalım

Prof. Karaosmanoğlu dijital atıklarımızı silerek temizleme, e-posta kutularımızı ve dosyalarımızı düzenleme gereği vurgusu yaparak, depolama alanı, hız, zaman ve düzen kazanarak dijital evimizde, çevrimiçi başarılı olmak için Dijital Temizlik Hareketine Katılım çağrısı yaptı.

Devamını oku

Genel

Alaçatı’nın gözdesi Viento Hotel “hijyen manifestosuyla” kapılarını açtı

Yayın tarihi:

-

Alaçatı’da Köy içinde huzur ve dinginliğin yanı sıra kaliteli ve konforlu tatil sunmayı amaçlayan Viento Hotel, tüm gerekli hijyen önlemlerini alarak 1 Haziran’da yaza merhaba dedi.

Viento Hotel, Turizm Bakanlığının sertifika programına ilk katılan otellerden biri oldu. Ayrıca, temizlik ve hijyen standartlarını en üst seviyeye çıkararak, Sağlıklı Turizm İşletmesi belgesini ve Gıda Güvenliği Yönetimi ISO 22000 HACCP belgesini de alarak yeni döneme hazırlandı.

Hijyenik bir konaklama

Misafir odalarında kullanılan Ozon makinesi, ULV dezenfeksiyon makinesi ve TSE ve CE sertifikalı hastane tipi dezenfektanlar ile hijyenik, tertemiz ve konforlu bir konaklama yapmanızı sağlıyor. Odalarda sterilize edilmiş tek kullanımlık Molton Brown buklet malzemeleri, 90 derecede yıkanmış ve tek tek poşetlenmiş tekstil ürünleri, özenle hazırlanmış hijyen kittlerinin yanı sıra dileyen misafirlerine tek kullanımlık tekstil ürünleri de sunuyor.

Misafirlerine yüksek hijyen standartlarının yanı sıra odalarındaki birinci kalite yataklar, lüks tekstil ürünleri, işlemeli havlu, geçmişin mirasını taşıyan özel dokuma perdeler, jakuzili, havuzlu bahçesi, gizli bahçesinde yapılan meşhur kahvaltısı, keyifli müziklerin eşlik ettiği Sota Kabuklu Deniz Ürünleri Restoranı ve barı ile bu yaz da tatilcilerin Alaçatı’daki buluşma noktası olmaya devam edecek.

Devamını oku

Genel

Güncel haberlerimiz Türkiye’nin en sevilen haber uygulaması Bundle’da

Yayın tarihi:

-

Moneta Medya Grubu, dijital dünyadaki görünürlüğünü artırmak için yeni bir adım daha attı ve bütün siteleriyle Bundle uygulamasındaki yerini aldı.

Dijital dünyadaki varlığıyla göz dolduran Moneta Medya Grubu, sektörel mikro web siteleriyle Bundle uygulamalarında yer alacağını duyurdu. Bundle, son dakika gelişmelerini ve en fazla sayıda haber ve içeriği okurlarıyla buluşturan, Türkiye’nin en sevilen haber uygulaması. Teknolojiden bilime, finanstan spor ve kültür sanata kadar geniş bir alanda en güncel haberleri dijital dünyadaki okuyuculara sunan Bundle uygulaması App Store ve Google Play’den indirilebiliyor.

App Store’dan indirmek için tıklayınız: https://apps.apple.com/tr/app/bundle-son-dakika-haber/id830521905?l=tr

Goggle Play’den indirmek için tıklayınız: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.dwarfplanet.bundle

Türkiye’den ve dünyadan pek çok firmayla özel iş birlikleri içerisinde olan Moneta Medya Grubu, hem basılı hem de dijital alanda spesifik yayınlarla profesyonel dünyada iletişime katkı sunuyor. Hem Türkçe hem de İngilizce sitelerle global çapta sektör profesyonellerine hitap eden web siteleri, aynı zamanda sektör temsilcileri için bir açık kürsü vazifesi de görüyor. Firmalar ve yeni ürünler hakkında güncel haberlerin yer aldığı web siteleri, sektör profesyonellerinin kaleme aldığı yazı çalışmalarıyla eşsiz bir bilgi kaynağı konumunda.

Endüstriyel pazar iletişiminin dinamik öncüsü

Hem konvansiyonel medya hem de yeni medya anlayışını başarılı bir şekilde harmanlayarak sektörel ihtiyaçlara özel çözümler geliştirme konusunda uzmanlaşmış olan Moneta Medya Grubu; sürekli ölçülebilir, takip edilebilir ve hızlı aksiyon almaya dönük anlayışıyla yayıncılık, iletişim ve pazarlama alanında hizmet sunuyor. Şirket, geçtiğimiz yıl endüstriyel PR ve reklam yönetimi alanında dünyanın önde gelen kuruluşlarından olan Mepax ile partnerlik anlaşması imzaladı. “Endüstriyel Pazar İletişimi” sloganıyla “360© Pazar İletişimi” anlayışını geliştiren Moneta Medya Grubu; Mepax şirketiyle yaptığı partnerlik anlaşmasıyla hizmetlerini global düzey ve standartlara taşımıştı. Dünya nüfusunun yarısından fazlasının internete erişimi olduğu ve dijital pazarlamanın giderek önem kazandığı günümüz şartlarında; dijital dünya, gezegenin en uzak köşelerine dahi ulaşabilme imkânı tanıyor. Bu kapsamda Google News’ten sonra Bundle altyapısını da kullanmaya başlayan Moneta Medya Grubu, globalleşmek isteyen Türk firmaları için doğru kanalları ve iş birliklerini sağlamaya devam edecek.

Devamını oku
Reklam
Reklam
Reklam
Reklam
Reklam
Reklam

Trendler

Copyright © 2011-2018 Moneta Tanıtım Organizasyon Reklamcılık Yayıncılık Tic. Ltd. Şti. - Canan Business Küçükbakkalköy Mah. Kocasinan Cad. Selvili Sokak No:4 Kat:12 Daire:78 Ataşehir İstanbul - T:0850 885 05 01 - info@monetatanitim.com