EKSİM, Türkiye’nin yenilenebilir enerji geleceğine daha fazla katkı sağlamayı hedefliyor

Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde yer alan toplam 10 santraliyle 785 MW’lık kurulu güce sahip olan EKSİM Enerji, yüzde 100 yenilenebilir enerji vizyonuyla faaliyetlerini sürdürüyor. Türkiye’nin yenilenebilir enerji geleceğine daha fazla katkı sağlamayı hedefleyen firma, işletmede olan, inşaatı devam eden ve önümüzdeki dönemde inşaatına başlanacak 1.5 GW’ı rüzgar olan 2.260 MW’ı aşan bir yenilebilir enerji portföyünü elinde bulunduruyor. Rüzgarla alakalı Türkiye’deki mevcut santrallerine ilave yatırımları sürdüren, Gürcistan’da ise ilgili lisansları alan EKSİM Enerji, savaş nedeniyle beklemeye aldığı Ukrayna’daki rüzgar yatırımına da devam ediyor. Hem yurt içi hem de yurt dışı projeleriyle rüzgar enerjisinde oldukça yüksek bir yatırım iştahına sahip olan EKSİM, yenilenebilir enerji sektöründeki büyümesini sürdürüyor.

Firmanın faaliyetleri ve yatırımları üzerine röportaj gerçekleştirdiğimiz EKSİM Enerji Enerji Santralleri İşletme Direktörü Cenk Öztürk, ayrıntıları Rüzgar Enerjisi Dergisi’yle paylaşıyor.

Sizleri tanıyabilir miyiz?

Ben Cenk Öztürk, EKSİM Enerji’de Enerji Santralleri İşletme Direktörü olarak görev yapıyorum. 2009 yılından bu yana yenilenebilir enerji santral yatırımlarına odaklanan EKSİM Enerji olarak, bu alanda Türkiye’nin önde gelen şirketlerinden biriyiz. Ben de yaklaşık olarak 13 yıldır EKSİM Enerji’deki çalışmalarıma devam ediyorum.

Yenilenebilir enerji alanındaki kurulu gücünüz ve elinizdeki proje stoku hakkında bilgi verebilir misiniz?

EKSİM Enerji olarak, rüzgarda güncel durum itibarıyla Türkiye’nin çok çeşitli bölgelerinde yer alan toplam 8 adet RES santralimiz, 173 adet rüzgar türbinimiz ve 543 MW’lık kurulu gücümüz var. Bununla beraber Türkiye’de işletmede olan 1 adet hidroelektrik enerji santralimiz mevcut, bu santralimizde 63 MW’lık bir kapasitemiz var. Ayrıca, Viranşehir bölgesinde 78 MW kurulu güce sahip bir tane de güneş enerjisi santralimiz bulunuyor. Önümüzdeki dönemde yatırım için bekleyen projelerimizle birlikte toplam 2.260 MW’ı aşan bir portföye sahibiz. 

Rüzgar enerjisinde gerek yurt içi gerek yurt dışında yatırım iştahımız oldukça yüksek. Güncel portföyümüzde yurt içindeki projelerin yanı sıra, yurt dışında da çalışmalarımız var. Özelikle Gürcistan özelinde aldığımız lisanslarımız mevcut. Bunları da Türkiye’deki projelerimizle birlikte yakın zaman içerisinde işletmeye alacak şekilde yatırımlarımızı yapacağız.

Çok ciddi Ar-Ge yatırımlarınız var. Bunlardan bahsederek, rüzgar enerjisi özelindeki Ar-Ge çalışmalarınız hakkında bilgi verebilir misiniz?

Ar-Ge’de rüzgar enerjisi ve diğer santrallerimizi bir bütün olarak görüyoruz. İşletme döneminde santrallerimizin ömrünü uzatmak için makinelerimizin performansını yıllar içerisinde düzenli takip edip verimliliklerini ilk günkü gibi koruyarak devam etmek adına veri analizi, yapay zeka ve IoT ile ilgili çalışmalara özen gösteriyoruz. Bu çalışmalar için gerek insan kaynağı planlamaları yaparak bünyemizde istihdam gerçekleştiriyor gerekse 3. taraf firmalarla, ürettikleri yazılımlardan hizmet alarak iş birlikleri gerçekleştiriyoruz. 

Günümüzde yapay zeka hayatımıza çok fazla dahil oldu ve dijital ikiz teknolojileri hayatımıza girmeye başladı. Biz Eksim olarak, her bir makinemizin tasarım ömrü boyunca ilk günkü gibi emre amade kalmasına ve verimliliğini devam ettirmesine özen gösteriyoruz. Bunlar görünmeyen ama olduğu zaman ciddi zararları ve üretim kayıpları oluşturarak ticari zararlar verebilen prosesler. Bu yüzden biz, bir arıza fiziksel olarak gerçekleşmeden önce öngörmeye odaklı planlamalar yapıyoruz ve yapay zekayı, dijital ikiz teknolojilerini ve veri analizini bu konuda çok yoğun olarak kullanıyoruz. 

Rüzgar enerjisi sektöründe insan kaynağına yönelik eğitim projeleriniz var. Bu çalışmalarınızdan bahsedebilir misiniz?

Sektörümüzde nitelikli iş gücüyle ilgili ciddi bir açık olduğunu görüyoruz ve önümüzdeki dönemde bunun daha da artacağını öngörüyoruz. Bu çerçevede EKSİM Enerji olarak, Genç Enerji Programı’nı hayata geçirdik. Bu programla üniversiteden mezun olmuş ya da olacak öğrencileri seçime tabi tutarak, içlerinden katma değeri yüksek olacak arkadaşlarımızı programa dahil ediyoruz. Bu arkadaşlarımızı çekirdekten yetiştirerek öncelikle şirketin tüm birimlerinde görevlendirip, daha sonra yetkinliklerine göre çeşitli alanlara yönlendirerek yetiştirmeyi ve sektörün geleceği için gençlerimizi süreçlerin içerisine aktif bir şekilde dahil etmeyi hedefliyoruz.

Sadece üniversite mezunları için değil, meslek yüksek okulu mezunları konusunda da sektörümüzün açığı var. İnsanlar artık sektörün ağır şartlarında çalışmayı tercih etmiyor. Biz, bu sektörün saha çalışanları özelinde de fark yaratacak bir program ortaya koymaya çalışarak, bazı santrallerimizde bu pilot çalışmayı hayata geçirdik. Yani, mavi yaka arkadaşlarımızı da Genç Enerji Programı’na benzer şekilde sürece katarak, eğitimler veriyor ve başarılı olanlarla birlikte çalışmaya devam ediyoruz.

Yapay zeka noktasında da insan kaynakları ve nitelikli iş gücü oldukça önemli; ama yapay zekanın da aynı zamanda nitelik iş gücünü destekler bir tarafının olması gerekiyor. Çok nitelikli personellere sahip olabilirsiniz ama bunu destekleyecek besleyecek bir veri analizi ve yapay zeka desteğine de ihtiyacınız var. Herhangi bir arıza meydana geldiği zaman zaten zorlu saha şartlarına sahip sürece, kış şartları ve ağır arazi şartları da eklendiğinde, çalışanların operasyon yapması oldukça zor oluyor Yapay zeka ve veri analitiği ile arıza olmadan planlamaları ve öngörülerinizi doğru yapabilirseniz çok daha makul ve uygun şartlarda nitelikli insan kaynağını bu işlerde çalıştırabiliyor hem verimliliği artırabiliyor hem de daha sonuç odaklı hareket edebiliyorsunuz.

Türkiye’nin yenilenebilir enerjideki 2035 yol haritasında her yıl 2.000 MW YEKA ihalesine çıkılacağı açıklandı. Yatırımlarıyla yenilenebilir enerjinin geleceğinde önemli bir rol almaya hazırlanan Eksim Enerji’nin hedeflerinden bahsedebilir misiniz?

Eksim Enerji olarak; işletmede olan, inşaatı devam eden ve önümüzdeki dönemde inşaatına başlanacak olan 2.260 MW’ı aşan bir yenilebilir enerji portföyüne sahibiz. Bu portföy 1.1670 MW’lık rüzgar, 437 MW’lık güneş, 162 MW’lık hidroelektrik santralinden oluşuyor. Halihazırda inşaatına devam etmekte olduğumuz santrallerimiz, mevcut santrallerimize yaptığımız ilave eklentilerimiz ve yeni yapmakta olduğumuz santrallerimiz var. Rüzgar enerjisinin yanı sıra, halihazırda güneş yatırımı da yapıyoruz.

Rüzgarla alakalı Türkiye’deki mevcut projelerimizin eklentileri devam ediyor. Killik Rüzgar Enerji Santralimizde 29 MW’lık bir hibrit projemiz olacak, Kayadüzü’nde 19 MW’lık bir hibrit projemiz var. Aynı zamanda, Killik santralimizde 6,8 MW’lık 1 adet rüzgar türbini eklentimiz olacak. Bu şekilde tüm santrallerimizde yatırımlara devam ettiğimizi söyleyebiliriz. 

Bunlarla beraber Ukrayna’da da bir rüzgar santralimizin inşaat faaliyetlerine devam ediyoruz. Savaştan önce yatırıma başlamıştık ancak savaşla birlikte bekleme kararı aldık. Mevcut durumda oradaki santralimizin inşaat çalışmalarına da tekrardan başlamış bulunmaktayız. Bir terslik olmazsa, 2025 yılı içerisinde Ukrayna’daki santralimizi de devreye almayı planlıyoruz. 

Türkiye’nin 2035 yol haritasıyla ilgili belirlediği hedefler sektör için oldukça umut dolu ve memnun edici. Şirket olarak, YEKA ihaleleriyle portföyümüzü daha da yukarı çıkararak, ülkemizin yenilenebilir enerji geleceğine daha fazla katkı sağlamayı hedefliyoruz. Türkiye’nin yanı sıra, globalde de kurulu gücümüzü artırmayı hedefliyoruz.

Türkiye’nin rüzgar enerjisindeki potansiyeli ve çalışmalarını değerlendirebilir misiniz? Yatırımcı açısından sektörde yaşanan temel problemler neler? Çözüm öneriniz var mı?

Az önce de bahsettiğimiz gibi, açıklanan 2035 hedefleri sektör için oldukça motive edici bir güç. Sektöre dair sıkıntıların ve geri bildirimlerin değerlendirildiğini ve kamu tarafından taleplere karşılık yanıt verilerek sektörün ileriye taşındığını görüyoruz. Bu tek boyutlu bir konu değil; hem üretici hem yatırımcı hem 3. taraf firmalar hem de devlet olarak el birliğiyle ileriye taşınabilecek bir süreç. Bu anlamda da umut verici gelişmeler yaşanıyor ve adımlar atılıyor. Önümüzdeki yıllarda bu süreçlerin meyvelerini almaya başlayacağımızı düşünüyorum.