Trinomics ve DTU Wind tarafından hazırlanan yeni araştırma, AB’nin rüzgar enerjisi sektöründeki rekabet gücünü korumak için özel bir Avrupa Rüzgar Araştırma ve Rekabetçilik Fonu kurulması gerektiğini ortaya koyuyor.
Avrupa rüzgar enerjisi sektörü, Çin merkezli üreticilerin artan rekabeti, yetersiz kamu finansmanı ve parçalı AB destek mekanizmaları nedeniyle ciddi baskılarla karşı karşıya. WindEurope’un komisyonuyla Trinomics ve DTU Wind tarafından hazırlanan “Avrupa Rüzgar Araştırma ve Rekabetçilik Fonu’nun Kurulmasına İlişkin Çalışma” başlıklı politika özeti, bu sorunlara kapsamlı bir çözüm olarak özel bir AB düzeyinde fon kurulmasını öneriyor.
Sektörün Temel Sorunları
Rapor, Avrupa rüzgar sektörünün dört kritik yapısal sorunla boğuştuğunu belirtiyor:
1. Küresel rekabetin yoğunlaşması: Çinli türbin üreticileri, 2006-2023 yılları arasında yıllık gelirlerinin yüzde 2 ila 5’i oranında kamu desteği alırken, AB üreticilerine sağlanan destek 2021-2024 döneminde yüzde 1’in altında kaldı. Girişim sermayesi yatırımlarında da tablo çarpıcı: Çinli firmalar 2019’dan bu yana küresel yatırımların yüzde 45’ini çekerken Avrupalı firmalar yalnızca yüzde 17’sini elde edebildi. 2010’dan bu yana Avrupa’da yaklaşık 100 rüzgar üretim tesisi kapandı.
2. AB finansman çerçevelerinin yetersizliği: Rüzgar enerjisiyle ilgili Ar-Ge faaliyetleri 12 farklı AB programına yayılmış durumda ve bu programların büyük çoğunluğu teknoloji-nötr çağrılarla işliyor. Sektöre ayrılan ortalama yıllık AB Ar-Ge finansmanı yalnızca 400-500 milyon Euro civarında; oysa Çin’in destek düzeyini yakalamak için bu rakamın 1,7 ila 4,3 milyar Euro arasında olması gerekiyor.
3. Endüstriyel ölçeklendirme finansmanının yokluğu: Mevcut AB araçları, teknoloji olgunluk düzeyi TRL 7-9 aralığında yer alan demonstrasyon, ilk endüstriyel dağıtım ve üretim ölçeklendirme projelerini yeterince desteklemiyor. Rapor bu durumu “ikinci ölüm vadisi” olarak tanımlıyor: inovasyon ile ticari ölçek arasındaki kritik boşluk kapatılamıyor.
4. Yavaş ve parçalı süreçler: Horizon Europe ve İnovasyon Fonu’nda ortalama sözleşme süresi 9 ayı aşıyor. Buna karşın Çin’de aynı süreç 4-5 ay içinde tamamlanabiliyor.
Neden AB Düzeyinde Bir Fon?
Araştırma, tek tek üye devletlerin bu zorlukların üstesinden gelemeyeceğini vurguluyor. Avrupa rüzgar endüstrisi yapısal olarak kıta çapında örgütlenmiş durumda; herhangi bir üye devlet, değer zincirinin rekabet gücünü ya da stratejik özerkliğini tek başına güvence altına alamaz. Üstelik ulusal destek 2021-2023 yılları arasında son derece dengesiz dağılmış; finansmanın yüzde 75’i yalnızca beş ülkeden gelmiştir.
Önerilen Rüzgar Fonu, araştırmadan prototiplemeye, ürün geliştirmeden ticarileştirmeye uzanan tüm inovasyon aşamalarında aşamalı ve hedefe yönelik finansman sağlamayı hedefliyor. Erken araştırma aşamasında ağırlıklı olarak hibe destekli yapı öngörülürken, pazar olgunluğuna yaklaşıldıkça garantiler, imtiyazlı krediler ve öz sermaye benzeri araçlar devreye giriyor. Fon, bir Yönetim Kurulu ile AB Komisyonu ve ETIP Wind’i içeren bir yönetişim yapısına sahip olması ve sektörün belirlediği Stratejik Araştırma ve İnovasyon Ajandası ile uyumlu çalışması planlanıyor.
2040 Yılına Kadar Beklenen Etkiler
Raporda sunulan etki değerlendirmesi, Rüzgar Fonu senaryosunu fonun olmadığı baz senaryoyla karşılaştırıyor ve 2040 yılına kadar elde edilebilecek ek katkıları net biçimde ortaya koyuyor:
| Gösterge | Fonsuz Senaryo (2040) | Fon Senaryosu (2040) | Fark |
|---|---|---|---|
| Brüt katma değer | 90 milyar Euro/yıl+ | 123 milyar Euro/yıl+ | +33 milyar Euro/yıl |
| Desteklenen istihdam | 580 bin | 760 bin | +180 bin |
| Rüzgar ekipmanı ihracat değeri | 4,5 milyar Euro/yıl | 17,1 milyar Euro/yıl | +12,6 milyar Euro/yıl |
| AB kaynaklı ekipman ve hizmet payı | %47,1 | %89,4 | 1,9 kat |
| AB elektrik tedarikindeki pay | >%30 | >%40 | +10 puan |
| İkame edilen doğalgaz ithalatı | >330 milyar m³/yıl | >400 milyar m³/yıl | +70 milyar m³/yıl |
| Önlenen emisyonlar | >680 MtCO₂/yıl | >800 MtCO₂/yıl | +120 MtCO₂/yıl |
En dikkat çekici bulgulardan biri ise yatırım geri dönüş oranı: Her 1 Euro’luk kamu finansmanının yılda 7 Euro ekonomik getiri sağladığı öngörülüyor.
Çok Yıllı Mali Çerçeve Bir Fırsat Penceresi Sunuyor
Rapor, AB’nin bir sonraki Çok Yıllı Mali Çerçevesi’ni (2028-2034) AB finansmanını endüstriyel rekabetçilik hedefleriyle ilişkilendirmek için eşsiz bir fırsat olarak değerlendiriyor. Bununla birlikte mevcut MFF önerilerinin bazı riskler taşıdığını da vurguluyor: Endüstriyel ölçeklendirme desteğinin büyük ölçüde teknoloji-nötr kalması, uzun vadeli görünürlükten yoksun (bi)yıllık programlarla finansman tahsisinin sürmesi ve mevcut mekanizmalardaki parçalanma sorunlarının devam etme ihtimali bunların başında geliyor.
Kaynak
Bu haber, Trinomics ve DTU Wind tarafından WindEurope komisyonuyla hazırlanan “Study on Establishing a Dedicated European Fund for Wind Research & Competitiveness — Policy Summary“ başlıklı rapor esas alınarak derlenmiştir.
Trinomics, João Gorenstein Dedecca liderliğinde; DTU Wind ise Matt Shields ve Lena Kitzing koordinasyonunda çalışmayı yürütmüştür. Raporda yer alan görüş ve öneriler yalnızca yazarlara aittir; WindEurope veya herhangi bir AB kurumunun resmi tutumunu yansıtmamaktadır.
Bu ürün için size geri dönüş yapalım
Teknik detay, fiyat bilgisi veya teklif talebiniz için formu doldurun. Talebiniz doğrudan ilgili ekibe iletilir.
