Enerjinin güvenlikteki çözüm ortağı Securitas, Türkiye’deki RES’lerin 3’te 1’ini koruyor

Geniş arazilerde, zorlu doğa koşulları altında ve çoğu zaman yerleşim yerlerinden uzakta faaliyet gösteren rüzgar enerjisi santralleri, güvenliğin sürekliliğini sağlamak açısından klasik yöntemlerin ötesine geçmeyi zorunlu kılıyor. Enerji sektöründe uzun yıllardır entegre güvenlik çözümleri sunan Securitas, bu gerekliliği teknolojiyle buluşturuyor. RES’lerde video analitik sistemler, uzaktan izleme merkezleri ve akıllı sesli uyarı mekanizmalarıyla insan müdahalesine gerek kalmadan kesintisiz güvenlik sağlayan Securitas, halihazırda 140’ın üzerinde santrale çözüm sağlarken, bunlardan 60’ını RES’ler oluşturuyor. İnsan, teknoloji ve dijitali birbirine entegre eden yenilikçi güvenlik çözümleriyle, enerji segmentindeki yatırımları 3 milyon doları geçen Securitas, Türkiye’deki kurulu rüzgar gücünün hemen hemen 3’te 1’ine güvenlik çözümleri sunuyor.

Securitas Güvenlik Enerji Segment Lideri Ünsal Kütaruk, sorularımızı cevaplıyor.

RES’ler genelde coğrafi olarak uzak, erişimi zorlu ve büyük arazilerde yer alıyor. Bu alana sunduğunuz güvenlik hizmeti diğer enerji tesislerinden nasıl farklılaşıyor?

Enerji santrallerinde hem insanlı hem insansız teknoloji hem de entegre güvenlik hizmetlerimizin tamamını kullanıyoruz. Hem coğrafi konum hem de doğa koşulları nedeniyle güvenlik görevlileri açısından zorlu alanlar arasında yer alan enerji santrallerinde teknoloji kullanımı, operasyonun sürekliliği açısından büyük önem taşıyor. Hem maliyet avantajı hem de kesintisiz kontrol imkanı sunarak enerji sektöründe fark yaratan akıllı güvenlik sistemlerimiz, çevreyi 7/24 izleyerek yalnızca insan hareketini algılıyor. Hayvan, kuş ya da çevresel etkenlerden kaynaklanan yanlış alarmlar önleniyor. Olası bir ihlal durumunda görüntü doğrudan izleme merkezimize iletiliyor. Operatörlerimiz önce sesli uyarı yapıyor, sonuç alamazlarsa kolluk güçlerine bilgi veriyor. Ancak genelde sesli uyarılar sonrası izinsiz girişlerin çoğu engelleniyor.  Bu model sayesinde hem anlık müdahale hem de önleyici güvenlik sağlanıyor.

Dinamikler biraz daha farklılaştığı rüzgar enerjisi santrallerindeki güvenliği ikiye ayırmak gerekiyor. Bunlardan ilkini komponent değerinin yüksek olmasından dolayı riskler oldukça fazla olduğu inşaat dönemi oluşturuyor. Bununla beraber iş sağlığı ve güvenliği riskleri de oldukça yüksek. Securitas olarak, çözüm teknolojilerimiz arasında yer alan akıllı teknolojiler, video analitik sistemler, hoparlör, alarmlı uzaktan izleme hizmetlerini inşaat döneminde mobil versiyonlarıyla kullanıyoruz. İnşaat döneminde enerjinin olmadığı ancak alanda değerli malzemelerin bulunduğu bu sahalarda her yere güvenlik görevlisi koymak yerine, güneş enerjili video analiz sistemleri kullanıyor, operatörlerimizle sahayı sürekli takip ediyor, olumsuz durumlarda sesli uyarı yapıyor, kolluk güçlerini harekete geçiriyor ya da ekiplerimizle müdahale edebiliyoruz. 

Sahadaki farklı noktalarda bulunan değerli malzemeleri korumak için her yere güvenlik görevlisi koymak, öncelikle insan faktöründen dolayı riskli, ikincisi de maliyetli. Bu sahalarda riskli malzemenin olduğu her alana güneş enerjisiyle çalışan video analitik sistemlerle beraber alarm sistemi kuruyoruz. Bir devriye ekibi oluşturarak sahada riskli nokta neredeyse oraya gidiyor ve değişkenlere göre hareket ederek güvenliği en üst seviyeye çıkarıyoruz.

İşletme döneminde türbinin yapısına göre farklı hareket ediyoruz. Bazı türbinlerin köşkü, trafosu içeride bazılarının dışarıda yer alır. İçeride olan türbinlerde video analitik sistem ve hoparlör yerleşimini kapı üzerine yapıyoruz; çünkü bu konumlanma ile riskli alana olan girişlerin tamamını tespit edebiliyor ve türbin kapısından içeri girecek tehditleri önleyebiliyoruz. Eğer köşk, trafo türbin dışındaysa burada kullandığımız video analitik sistemin kamera sayılarını artırıyoruz. Türbinlerin haricinde işletme binasının ve şalt sahasının olduğu alanları akıllı kamera sistemlerimiz ile yönetiyoruz. Bu sistemlerimiz ve Securitas Alarmlı Uzaktan İzleme Merkezi ile bütün rüzgar enerjisi santralinin güvenlik ihtiyaçlarını karşılıyoruz.

Burada coğrafya oldukça önemli. Bazı bölgelerde sisteme entegre bir şekilde güvenlik görevlisi de koymamız gerekebiliyor; ama çoğu noktada tüm güvenlik insansız yönetilebiliyor.

Diğer enerji santralleri göz önüne alındığı zaman bir RES sahasında öne çıkan riskler neler?

İnşaat döneminde hırsızlık ön plana çıkarken, işletme döneminde İSG riskleri daha ön plana çıkıyor. Çalışan bir santralde yüksek gerilim olduğu için hırsızlık riskleri daha azken; burada meraklı insanların müdahalesinin önlenmesi öne çıkıyor. Yani, işetme döneminde hırsızlığın yanı sıra, izinsiz giriş dediğimiz durumların da önlenmesi gerekiyor.

Diğer enerji alanlarından farkı ise, rüzgardaki yatırım boyutu çok daha yüksek. 30 – 40 türbinli bir sahayı ele aldığımız zaman 80 – 100 milyon euroluk çok ciddi bir yatırımdan bahsediyoruz. Dahası kritik altyapı dediğimiz durum da devreye girerek, oradaki enerji üretiminin sürdürülebilirliği çok daha önemli hale geliyor. Yatırım bedelleri ve süreklilik göz önüne alındığında orada güvenlik hassasiyeti daha da yükseliyor. Genel olarak %2-3 olarak dile getirdiğimiz bu güvenlik yatırımları rüzgarda daha da gerileyerek %1’lere kadar düşüyor.

Türkiye’de güvenlik hizmeti sunduğunuz örnek bir sahadan ve yaşanan ihlallerden söz edebilir misiniz?

Bu tarz ihlaller çok oluyor: Kötü niyetli girişimler akıllı sistemlerimizle bertaraf edilerek kolluk kuvvetleriyle temasa geçiliyor. Bunun haricinde meraklı insanların ihlali de çok fazla oluyor. Özellikle Ege’deki sahalarda türbine bakmak isteyenler, fotoğraf çekmek isteyenler kötü niyetli girişim olmasa da kendisi açısından ciddi bir risk oluşturuyor. Çok sık yaşanan bu durumla insanlı güvenlik yöntemiyle başa çıkmak oldukça zaman alıcı bir durum; ancak uzaktan izleme yöntemiyle hoparlörden uyarı yapıldığı zaman bu tarz izinsiz girişlerin önüne geçiliyor.

Securitas olarak hizmet verdiğimiz bir enerji sahasında, hırsızlık girişimleri olsa da teknolojimiz sayesinde sonuca ermiş bir hırsızlık vakası bulunmuyor.

Türkiye’de toplam kaç santrale hizmet veriyorsunuz, bunların kaçı rüzgar?

Securitas Enerji Bölümü olarak, şu an 140’ın üzerinde santrale güvenlik hizmetleri sağlıyoruz. Bunlardan 60 tanesi rüzgar santrali, kurulu güç olarak ele aldığımız zaman 4.000 MW’ın üzerinde santrale hizmet veriyoruz. Halihazırdaki rüzgar santrallerinin 3’te 1’ine hizmet verdiğimizi söyleyebiliriz.

2025 yılında hizmet vermeye başladığınız yeni RES’ler var mı?

YEKA-2’deki projeler hayata geçtikçe hizmet verdiğimiz santrallerin sayısı da artıyor. Bu santrallerin bazılarında güvenlik görevlisiyle, bazılarında hibrit bir şekilde, bazılarında ise insansız güvenlik hizmetleri sunuyoruz. YEKA-2 projelerinin haricinde inşaat dönemiyle güvenlik hizmeti sunmaya başladığımız ve 2025 yılında işletmeye geçen 2 santrallerimiz var.

Farklı riskleri de barındıran depolamalı RES’lere yönelik çalışmalarınız var mı?

Daha çok lisans aşamasında olan depolamalı RES’lerle ilgili görüşmeler gerçekleştiriyoruz. Burada daha çok Securitas İtfaiye Hizmetleri ile entegre güvenlik çözümleri sunmayı istiyoruz; çünkü bu sahalarda hırsızlık ya da izinsiz giriş risklerinin yanı sıra, yangın riski de devreye girmiş oluyor.

Bu sahalarda ikincil bir mekanizma yaratmak ve acil durumlarda ne yapılacağını bilmek çok değerli bir hale gelecek. Evet, buralarda yangın gelişme olasılığı düşük olacaktır; ancak bir yangın çıkma durumunda etkisi çok büyük olacaktır. Rüzgar santralleri genelde ormanlık alanlara yakın konumlarda yer aldığı için orman yangınlarından sahaya sıçrayacak bir ateş böyle bir yangına sebep olabilir, tesiste çalışanlarla ilgili bir problem olabilir, kimyasal gaz salınımı olarak farklı etkiler yaratabilir. Bunlar çok büyük riskler. Securitas olarak, bu konuları uzmanlarla ve firmalarla görüşüyoruz, yatırımlar başladığı zaman bu sahalarda hem Securitas İtfaiye Hizmetleri ile hem teknolojiyle hem de uzak izlemeyle entegre modeller sunuyor olacağız.

Rüzgar enerjisi sektörü bu yıl içerisinde hayata geçirilen İklim Kanunu ve Süper İzin Yasası ile güçlendi. Bu regülasyonların hem sektöre hem de Securitas Enerji’nin hedeflerine olan etkisini değerlendirebilir misiniz?

Securitas olarak, Türkiye’nin net sıfır hedeflerini, ulusal eylem planlarını, sektördeki büyümeyi ve büyüme hedeflerini dikkatle takip ediyoruz. Global bir firma olarak, sektördeki ivmeyle birlikte kendimizi de şekillendiriyoruz. Teknolojiye odaklanma, dijitalleşmeye yatırım, Securitas’ın enerji segmentine yatırım, istihdamı artırma gibi her zaman gündemimizde olan konuları, sektördeki büyüme hedefleriyle beraber biz de artırıyoruz.

Securitas Enerji Segmenti olarak 2026 yılında minimum %10 oranında büyüme hedefliyoruz. Beraberinde bu payı, Securitas hizmetleri içerisinde de büyütmeyi hedefliyor ve her geçen gün artacağını öngörüyoruz.

Securitas Enerji Segmenti olarak 2025 yılını nasıl geçirdiniz, gelecek yılla ilgili hedefleriniz neler?

2025 enerji sektörü için her ne kadar zor bir yıl olsa da Securitas olarak güzel geçirdik.  Güvenlik tarafında optimizasyon modellerinin yatırımcıya finansman anlamında fayda sağlaması, 2025 yılındaki iş geliştirme süreçlerimizi artırdı. 2025 yılında rüzgar, güneş ve birkaç hidroelektrik santral olmak üzere 18 yeni santrale hizmet vermeye başladık. 2025 yılındaki %10’luk büyüme hedefimizi daha da yukarı çıkararak %15’in üzerinde bir büyüme ile kapattık. Önümüzdeki yıl için de benzer bir ivme yakalamak istiyoruz ama yine de minimum hedef olarak %10’luk bir büyüme planlıyoruz.

Sektörün büyümesinin yanı sıra; optimizasyon, tasarruflu modeller, etkin güvenlik çözümleri Securitas’ı daha da ön plana çıkararak büyüme potansiyelimizi artırıyor.