Connect with us

Rüzgar Santralleri

Yapay zekâ, rüzgâr enerjisini daha verimli kullanabilir mi?

Yayın tarihi:

-

Bizi, yani insanları diğer canlılardan ayıran en önemli özelliklerden biri de kuşkusuz kişinin kendi sınırlarını bilebilmesidir. Herhangi birimiz henüz 5 kilometrelik koşuyu yeni yeni tamamlarken bir maraton koşusunda başarılı olabilmeyi düşünmeyiz. Aynı şekilde yapay zêka da bir bilgisayarın belirli performans özelliklerini başarıyla yerine getirebilir; ancak sınırlarını da bilmesi gerekir.

Örnek olarak rüzgâr santrallerini ele alabiliriz. Bazı rüzgâr santralleri, kapasiteleri dâhilinde mümkün olduğunca çok enerji üretebilmek için türbin rotasyonunu sürekli güncelleyen ve optimize eden bir yazılıma güveniyor. Colin Parris ve GE Araştırma’daki ekibi de tam olarak burada devreye giriyor. Ekip, yapay zekâyı biraz daha “mütevazı” programlayarak, yazılımın kendi yeteneklerini algılayabilmesini sağlayan daha insani bir teknoloji üzerinde çalışıyor.

Onların “mütevazı” yapay zekâ yazılımları, birçok şirketin türbinlerinin tasarruf etmesine yardımcı oldu; ancak Parris ve ekibi, söz konusu yapay zekânın insani özelliklerini daha fazla nasıl geliştirebileceklerini düşündüler. “Yazılımı nasıl daha ‘meraklı’ hâle getirebiliriz?”

Parris’in yazılımı “mütevazı” olarak nitelendirilmesini sağlayan asıl unsur, yapay zêkanın kendi sınırlarını bilebilmesidir. Şöyle ki bir yapay zekâ, kullanıldığı türbini mevcut hava koşullarına uygun bir şekilde ayarlarken vereceği kararlarda, ancak o türbinin dijital modeli kadar başarılı olabiliyor. Örneğin; beklenmedik bir rüzgâr, mütevazı yapay zêkanın modelleyemeceği şekilde esiyorsa, yazılım bir adım geri atar ve türbini güvenli moda geçirir. Güvenilirliği sağlar; fakat rüzgârı kullanarak yakalayacağı yüksek performanstan da feragat etmek zorunda kalır.

Parris ve ekibi de verimliliği maksimum düzeye çıkarmak için, yazılımın karar verme kabiliyetini ve güvendiği modellerin kalitesini yükseltmek istiyor. “Merak” kısmı da burada devreye giriyor.

Meraklı yapay zekâ, türbinin dijital modelindeki güven seviyesi belli bir aralığın altına düştüğünde devreye giriyor. Modelin sınırlarını olduğu gibi kabul etmek yerine, kesinliğin belirli bir seviyenin altında olmasının nedenini soruyor; dolayısıyla “merak” ediyor. Örneğin, Alaska’nın karlı bir sabahında esen sert rüzgârları düşünün. Model, iki veya üç temel değişkenle ilgili bilgiyi eksik aktarırken, “meraklı yapay zekâ” ise daha fazla veri alabilmek için yazılımını zorlar ve bu da mühendislerin yazılımı nasıl geliştirebileceklerini anlamalarına yardımcı olur.

Parris, bu geliştirmenin daha iyiye ulaşmaya çalışan modelin sadece bir parçası olduğunu vurguluyor ve ekliyor: “Bir insan, İngilizce dersinde noktalama işaretlerinde başarılı olmadığını bilir ve bunun üzerine çalışır. Durum da tam olarak buna benziyor.”

Modellerin eksiklikleri açığa çıkarıldığında, GE mühendisleri bu modellerin eksikliklerinin giderilmesini ve modelin daha da geliştirilmesini sağlayabilir. Tahmini becerileri geliştirmenin en etkili yollarından biri, ABD Enerji Dairesi’nin bir parçası olan Argonne Ulusal Laboratuvarı tarafından işletilenler gibi yüksek güçlü simülatörlere bağlanmaktır. Parris ve ekibi de GE yazılımının doğruluğunu artırmak adına Argonne’ye katıldı.

Parris gibi bir araştırmacı için ulusal laboratuvarlara erişmek, Willy Wonka’nın çikolata fabrikasına altın bir bilet kazanmak gibi. Dünyanın en güçlü süper bilgisayarlarına ve deneyimli fizikçilere ev sahipliği yapan Argonne, tabiat ana üzerindeki en şaşırtıcı hesaplamaları bile başarabilecek simülatörleri tasarlamayı mümkün kılıyor. Burada GE Araştırma ekibi tarafından daha fazla simülasyon çalıştırılabilir ve modeller daha akıllı hâle getirilebilir.

GE Araştırma, yenilenmiş modellerini Güneybatı ABD’deki 40+ türbin sayısına sahip rüzgâr çiftliğinde test edebilir. Bir sonraki adım ise baş mühendislerin gelecek yılki modelleri gözlemlemeleri olacak. Mühendisler, performansların arttığını tespit ederlerse Parris ve ekibi, “meraklı yapay zekâ” modellerini dünyanın farklı farklı rüzgâr çiftliklerinde de kullanabilecek.

Söz konusu geliştirmenin ilk izlenimleri kesinlikle umut verici. Örnek setler, yeni yapay zêka modellerinin enerji üretimini %0,1 – %0,9 oranında destekledi. Oran ilk bakışta çok yüksek görünmeyebilir; fakat bu ondalık sayı, tasarrufta yüz binlerce dolar anlamına geliyor. Tüm bu yükseltmeler ve geliştirmeler, rüzgâr çiftliklerinin üretimden ödün vermeden ekstra güç kazanmalarını sağlayarak daha güvenilir olmasına ve daha fazla enerji tedarik edilebilmesine imkân tanıyor.

Bob Dylan, “Rüzgârın hangi yöne estiğini bilmek için bir meteoroloji uzmanına ihtiyacınız yok.” demişti; görünen o ki Parris ve ekibinin çalışmaları da bu yorumu haklı çıkarıyor. Aslında ihtiyacınız olan tek şey, yapay zekâ ve “biraz” güçlü simülatörler.

“Rüzgârın hangi yöne estiğini bilmek için bir meteoroloji uzmanına ihtiyacınız yok”, Bob Dylan

Rüzgar Türbini İmalatçıları

Siemens Gamesa’dan Anadolu’nun rüzgârına uygun türbin

Yayın tarihi:

-

Siemens Gamesa, 53 MW’lık Kartal RES projesine, esnek güç değeri aralığına sahip olan SG 4.5-145 karasal (onshore) rüzgâr türbin tedariki için Callax Holding ile sözleşme imzaladı. Anadolu’nun genel iklim karakteri gibi orta seviyede rüzgâr koşullarına sahip lokasyonlar için ideal bir çözüm olan SG 4.5-145 türbini, spesifik saha koşullarına göre özelleştirilmiş çözümlerle maksimum verimlilik elde etmek üzere geliştirildi. Türbin, ilgili proje çerçevesinde esnek bir şekilde yapılandırılarak 4,2 ile 5,0 MW arası enerji üretebiliyor. Türkiye’de ilk kez sipariş edilen bu türbinlerin kurulumunun 2020 yılında yapılması planlanıyor.

İzmir, Çanakkale, Eskişehir’e kurulacak

Siemens Gamesa ayrıca Artıbir Enerji Grup’tan da 3,75 MW operasyon modlu SG 3.4-132 Class IA türbinler için toplam 30 MW’lık sipariş aldı. 3,75 MW modeli için Türkiye’deki ilk siparişler olan bu türbinlerin kurulumu 2020’de yapılacak. Türkiye’deki bu yeni projeler İzmir, Çanakkale ve Eskişehir’de orta ve yüksek rüzgâr koşullarındaki sahalarda hayata geçirilecek. 2019 mali yılının 4. çeyreğinde imzaları atılan bu siparişlerin tamamı için uzun vadeli servis anlaşmaları da imzalandı.

Türkiye’de ilk kez

Siemens Gamesa Türkiye CEO’su Ebru Çiçekliyurt şunları ifade etti: “Ülkemizde uzun süredir koruduğumuz konumumuzu daha güçlendirecek yeni projeler almanın gururunu yaşıyoruz. Dünya genelinde toplam 2 GW’tan yüksek kapasitede projelerde kullanılan ve güçlü performansıyla müşterilerimizin tercihi olan karasal SG 4.5-145 türbinimiz Türkiye’de ilk kez kullanılacak. Türkiye’nin rüzgâr enerjisi pazarı kayda değer bir büyüme potansiyeline sahip bulunuyor ve şirketimiz de ülkedeki güçlü performansıyla bu büyümeye katkı sağlamak için ideal konumda yer alıyor. Aldığımız bu yeni siparişler de müşterilerimize büyük bir ekonomik katma değer kazandıran teknoloji ve servisler sunduğumuzu bir kez daha gösteriyor.”

Siemens Gamesa, Türkiye’de 1,3 GW’ı aşan kurulu güçle, rüzgar türbini tedarikinde öncüler arasında yer alıyor. Kurulduğu günden bu yana Türkiye rüzgâr enerjisi pazarında aktif rol oynayan şirket, ülkenin farklı bölgelerinde çok sayıda projeyi başarıyla tamamladı. WindEurope kuruluşu, 2019-2023 arasında Türkiye’nin rüzgâr enerjisi kurulu gücünü 4,3 GW artırmasının beklendiğini ifade ediyor.

Devamını oku

Rüzgar Santralleri

ACWA Power, Coğrafyasını Genişletiyor: Azerbaycan

Yayın tarihi:

-

ACWA Power, Azerbaycan Enerji Bakanlığı ile 240 MW rüzgar enerjisi projesinin geliştirilmesi, inşaatı ve işletilmesi için anlaşmaya vardı. Projenin enerji satın alma anlaşması (PPA), Yap-Sahip Ol-İşlet modeli temelinde 20 yıllık bir dilime yayılıyor.

İmza töreni Azerbaycan Başbakanı Ali Esadov, Enerji Bakanı Parviz Şahbazov, ACWA Power Başkanı Muhammed Ebunayyan ve Acwa Power Yatırım Şefi Raşit Nanda ile gerçekleştirildi.

240 MW’lık proje hükümetin Azerbaycan’ın enerji karmasını, ülkenin zengin yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirme ve enerji güvenliğini artırma yolu ile çeşitlendirme yolundaki çabalarını, Azerbaycan’ın petrol ve gaza olan bağımlılığını ortadan kaldırma yolunda büyük reformlara giriştiği bir zamanda destekler nitelik taşıyor.

ACWA Power’ın uzmanlığı, etkinliklerin etkin şekilde düzenlenmesinde ve yenilenebilir enerji maliyetinin azaltılmasında en iyi pratikleri ortaya koyuyor. Bu da Azerbaycan toplumunda enerjiye uygun bütçeli erişim ve Azerbaycan Cumhuriyeti’nde ekonomik görünümün iyileşmesi sonuçlarını beraberinde getiriyor.

Devamını oku

Rüzgar Türbini İmalatçıları

Nordex, Åndberg’de N149/5.X türbinlerine geçiyor

Yayın tarihi:

-

Yazar

Nordex -isveç-Ardian ve OX2

N149/5.X türbinlerini kullanacak ilk santral

Aralık 2019’da önde gelen yatırım kuruluşu Ardian ve lider geliştirici OX2, Nordex ile Åndberg santralinde daha güçlü türbinlerin kullanılması için anlaşmaya vardı.

Ardian ve OX2, 286 MW’lık rüzgar santrali Åndberg’de 5 MW sınıfı Nordex türbinlerine dayalı kurulum yapacaklar. Nordex Grubu bu siparişin alım işlemini 2019’da, 53 türbinle gerçekleştirmişti. Sipariş sırasında 4 MW sınıfı N149/4.0-4.5 türbinlerin kullanımı öngörülmüştü. Aralık 2019’da, müşteriler ve Nordex, santralde daha da güçlü türbinlerin kullanılması için anlaşma imzaladı. Bu da Åndberg’i, N149/5.X türbinlerinin kullanılacağı ilk santral durumuna getiriyor. Nordex bu türbinlerin tanıtımını Mart 2019’da yapmıştı.

Åndberg şu anda İsveç’in batısındaki Lillhärdal yakınlarında, Härjedalen’de inşa ediliyor. Santral, lider bir uluslararası özel yatırım firması olan ve sürdürülebilir enerji platform eNordic’in bir parçası durumundaki Ardian’a satılmıştı. 2021’de tamamlanmasını takiben 800 GWs üzerinde temiz elektrik sağlayarak isveç’in en büyük rüzgar santrallerinden biri haline gelecek. OX2, rüzgar santralini Ardian’la mühendislik ve inşaat anlaşması yoluyla teslim edecek.

Ardian Altyapı Bölümü Varlıklar Yönetimi Müdürü Simo Santavirta konuyla ilgili şunları dile getirdi:” Bu yeni türbinler mühendislikte yenilik özelliği taşıyorlar; etkileyici bir güç, esneklik ve verimi beraberlerinde getiriyorlar. Varlıklarımız için en iyi çözümlerin peşindeyiz ve bu türbinler de buna iyi örnekler”.

OX2 CEO’su Paul Stormoen ise şunları ifade etti: “Nordex ile uzun geçmişe dayanan bir ilişkimiz var ve onları, gelişen İskandinav piyasası için avantajlı türbinler geliştirirken görmekten mutluluk duyuyoruz”.

Nordex Grubu CSO’su Patxi Landa:”OX2’nin geçen yıl bir kez daha bizim türbinlerimizi seçmesinden mutluluk duyuyoruz. N149/5.X, teknik anlamda, Delta4000 serisinden N149/4.0-4.5 türbinini temel alıyor. N149/5.X, ayrıca, proje gereksinimleri doğrultusunda değişik modlarda çalıştırılabilir”, dedi.

Devamını oku
Reklam
Reklam
Reklam
Reklam

Trendler

Copyright © 2011-2018 Moneta Tanıtım Organizasyon Reklamcılık Yayıncılık Tic. Ltd. Şti. - Canan Business Küçükbakkalköy Mah. Kocasinan Cad. Selvili Sokak No:4 Kat:12 Daire:78 Ataşehir İstanbul - T:0850 885 05 01 - info@monetatanitim.com